Wolf Bram werd niet op het toegestane tijdstip doodgeschoten, maar bijna zes uur te laat. Dat stellen Animal Rights en de Werkgroep Wolf Leusden, die daarom aangifte hebben gedaan tegen de betrokkenen. De zaak werpt harde vragen op over wie verantwoordelijk is en of de provincie toezicht serieus neemt.
Wolf Bram doodgeschoten op de Utrechtse Heuvelrug
Op 1 december 2025 werd wolf GW3237m, bij het publiek beter bekend als Bram, doodgeschoten op de Utrechtse Heuvelrug. De provincie Utrecht had een afschotvergunning afgegeven, omdat de wolf bij meerdere ernstige incidenten in het gebied betrokken zou zijn geweest. Het afschot was daarmee officieel toegestaan, maar aan dat besluit zaten strikte voorwaarden verbonden. Eén van die voorwaarden betrof een tijdslimiet: het dier mocht uitsluitend worden gedood tot uiterlijk één uur na zonsondergang. Op die bewuste avond betekende dat een deadline van 17.33 uur.
Het team dat Bram opvolgde, schoot de wolf echter pas om 23.10 uur neer. Dat is bijna zes uur na het verstrijken van het vergunde tijdvak. Omdat de vergunning op dat moment niet langer geldig was, stellen beide organisaties dat het afschot buiten de wettelijke kaders viel. Zij kwalificeren het neerschieten van de wolf daarom als illegaal. Of dat juridisch ook zo wordt beoordeeld, is nog niet vastgesteld door een rechter of het Openbaar Ministerie.
Wie loste het dodelijke schot
Uit documenten die Animal Rights en de Werkgroep Wolf Leusden hebben ingezien, blijkt dat een team van drie personen die avond betrokken was bij het afschieten van Bram. Toch maken die documenten niet duidelijk wie uiteindelijk het dodelijke schot heeft gelost. Evenmin blijkt daaruit wie de beslissing heeft genomen om door te gaan met het afschot nadat de toegestane tijd al was verstreken. Dat zijn precies de vragen die de twee organisaties beantwoord willen zien.
Erwin Verneulen van Animal Rights licht toe hoe de aangifte is opgezet. “De aangifte is in de eerste plaats gericht tegen de persoon die de wolf doodschoot”, zegt hij. “Verder moet uit politieonderzoek blijken wie het illegale afschot hebben gesteund en aangemoedigd, of op de hoogte waren, maar niets hebben gedaan om het te verhinderen.” De aangifte is dus breder dan alleen de schutter. Ook anderen die mogelijk wisten van de tijdsoverschrijding maar niet ingrepen, kunnen daarmee in de schijnwerpers komen te staan.
Provincie spreekt van een lichte overtreding
De Omgevingsdienst Utrecht bekeek de kwestie al eerder namens de provincie. Dat is de organisatie die als toezichthouder optreedt bij dit soort vergunningenkwesties. Haar conclusie: er was sprake van een lichte overtreding. De provincie nam die beoordeling over. Daarmee leek de zaak voor de provincie afgedaan, maar de twee dierenrechtenorganisaties zijn het daar fundamenteel mee oneens. Zij vinden dat een tijdsoverschrijding van bijna zes uur niet als licht kan worden afgedaan en eisen een strafrechtelijk onderzoek.
De kwalificatie “lichte overtreding” wekt irritatie bij de betrokken organisaties, omdat de wolf na het verstrijken van de vergunning in feite geen bescherming meer genoot van de provincie. Bovendien, zo redeneren zij, is een wolf een beschermde diersoort. Het buiten de vergunning om doden van zo’n dier is volgens hen geen administratieve fout, maar een overtreding met serieuze consequenties. Die spanning tussen de provinciale beoordeling en de opvatting van de organisaties ligt nu bij de politie.
Aangifte als drukmiddel en rechtsmiddel
De stap naar de politie heeft een dubbele functie. Enerzijds willen Animal Rights en de Werkgroep Wolf Leusden weten wie verantwoordelijk is voor het te late afschot. Anderzijds zetten zij daarmee druk op de autoriteiten om vergunningvoorwaarden serieuzer te handhaven. In de ogen van de organisaties toont deze zaak aan dat afschotvergunningen voor beschermde dieren niet vrijblijvend zijn. Worden de grenzen ervan overschreden, dan mag dat niet worden afgedaan als een kleine fout.
Bovendien speelt de zaak zich af in een bredere maatschappelijke discussie over de positie van de wolf in Nederland. Wolven keren terug in ons land, en dat leidt regelmatig tot conflicten met veehouders en omwonenden. Tegelijkertijd zijn wolven streng beschermd onder Europese regelgeving. Dat maakt elk afschot gevoelig, en elke overtreding van de bijbehorende vergunningsvoorwaarden extra beladen. De aangifte rond Bram raakt daarmee aan een veel grotere vraag: hoe gaan overheden om met de terugkeer van de wolf?
Wie zijn de drie betrokkenen
Een cruciaal onderdeel van het onderzoek dat de organisaties bepleiten, is het vaststellen van de identiteit van de drie teamleden die die nacht aanwezig waren. Uit de beschikbare documenten blijkt niet wie welke rol had. Het is niet bekend wie de opdracht gaf, wie de wolf volgde en wie het schot loste. Animal Rights en de Werkgroep Wolf Leusden stellen dat dit precies is wat een politieonderzoek moet uitwijzen. Zolang die helderheid ontbreekt, is het voor hen onmogelijk om te beoordelen wie strafrechtelijk aansprakelijk gesteld kan worden.
Volgende stap ligt bij de politie
De aangifte is inmiddels ingediend. De bal ligt daarmee bij de politie, die moet beslissen of zij een strafrechtelijk onderzoek opent. Het is op dit moment niet bekend of het Openbaar Ministerie de zaak al in behandeling heeft genomen. Animal Rights en de Werkgroep Wolf Leusden hopen dat de aangifte leidt tot een volledig onderzoek naar alle betrokkenen bij het afschieten van wolf Bram op de Utrechtse Heuvelrug. De uitkomst daarvan zal niet alleen gevolgen hebben voor de betrokkenen in deze zaak, maar ook een signaal afgeven over hoe strikt Nederland omgaat met de bescherming van beschermde diersoorten.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Nieuws, Telegraaf.nl
