Amsterdam start dit winterseizoen met 760 bedden in de winteropvang. Dat zijn er aanzienlijk meer dan de 500 plekken waarmee de opvang vorig jaar begon. Wethouder Zita Pels (opvang) maakte het aantal bekend tijdens de raadsvergadering van 1 oktober 2026. De gemeente gaat ervan uit dat het aantal mensen dat in de stad buiten slaapt in een jaar tijd is toegenomen.
Van 500 naar 760 bedden in een jaar
De raadsvergadering waarin de wethouder het aantal noemde, vond plaats op 1 oktober 2026, ruim voor het echte winterweer. De gemeente heeft de bedden dus al klaarstaan voordat de eerste vorstperiode aanbreekt. Pels benadrukte dat de gemeente goed voorbereid is, ook al kan zij op voorhand niet zeggen of het aantal genoeg is.
Het verschil met vorig jaar is groot. Toen begon de winteropvang met zo’n 500 plekken, dit jaar is de beginstand 760. De gemeente begint dus met een flink grotere buffer, zonder te wachten tot de nood hoog wordt. De ervaringen van vorig jaar spelen daarbij een duidelijke rol.
Vorig jaar bleek het aanvankelijke aantal namelijk te laag. In het begin was de gemeente berekend op ongeveer 500 bedden in totaal. Uiteindelijk klopten er meer daklozen aan dan verwacht. Daarop schaalde de gemeente later in de winter op naar 621 bedden.
Wat de gemeente vorig jaar leerde
De opschaling naar 621 bedden gebeurde dus pas toen de winter al bezig was. Dit jaar is de uitgangspositie een andere. Met 760 bedden ligt het startaantal hoger dan het aantal waarmee vorig jaar uiteindelijk werd gewerkt. Dat maakt een nieuwe noodgreep midden in de winter minder waarschijnlijk, maar de wethouder trekt daar zelf geen harde conclusie uit.
De cijfers laten zien hoe het aantal bedden zich in twee winters heeft ontwikkeld. Van ongeveer 500 plekken bij de start van vorig jaar ging het naar 621 bedden in de loop van die winter. Dit jaar begint de opvang op 760. De gemeente rekent erop dat die capaciteit nodig is.
Winterkouderegeling brengt 440 bedden extra
Een deel van het totale aantal bestaat uit bedden in de reguliere winteropvang. Daarnaast is er de winterkouderegeling, die alleen op de allerkoudste dagen ingaat. Op zulke dagen komen er 440 bedden bij.
De 440 extra bedden gelden dus alleen op dagen dat het echt heel koud is. In de reguliere winteropvang staat een vast deel van de 760 bedden klaar. Pas wanneer de winterkouderegeling ingaat, wordt dat uitgebreid met de 440 bedden die daar speciaal voor zijn bedoeld.
Die regeling is bedoeld voor momenten waarop het buiten gevaarlijk koud is om te slapen. Hoe vaak dat deze winter zal gebeuren, is natuurlijk afhankelijk van het weer. Wel is duidelijk dat de gemeente de capaciteit op dergelijke dagen flink kan opschalen, zodat meer mensen een slaapplek binnen kunnen vinden.
Meer buitenslapers, vaak onzichtbaar
De gemeente gaat er nu van uit dat het aantal mensen dat buiten slaapt is gestegen ten opzichte van een jaar geleden. Een precies aantal werd tijdens de raadsvergadering niet genoemd. Pels wees erop dat veel daklozen niet direct zichtbaar zijn in het straatbeeld.
“We zien hoeveel mensen er, soms onzichtbaar, dakloos zijn in de stad. Hierop zijn we goed berekend. Als het nodig is, zetten we ook andere instrumenten in. We gaan het niet meemaken dat er anders nog hier mensen buiten zitten”, zei de wethouder.
Waarop het aantal bedden is gebaseerd
Het aantal bedden is berekend op het aantal daklozen dat normaal gesproken buiten slaapt. Het gaat dus niet om de hele groep mensen zonder vaste woonplek. Volgens verschillende tellingen ligt het totale aantal dak- en thuislozen in de stad veel hoger.
De groep die buiten slaapt is volgens de gemeente niet altijd goed te zien. Pels sprak over mensen die soms onzichtbaar dakloos zijn in de stad. Juist daarom baseert de gemeente haar berekening op het aantal daklozen dat normaal gesproken buiten slaapt, en niet op het totale aantal dak- en thuislozen.
Een deel van die groep maakt al gebruik van andere opvangregelingen in Amsterdam. Anderen hebben geen vaste woonplek, maar logeren bij kennissen of slapen bijvoorbeeld in kelderboxen. Zij vallen buiten de groep waarop de capaciteit van de winteropvang is afgestemd. De bedden zijn dus bedoeld voor mensen die anders werkelijk buiten zouden slapen.
‘Dat is sowieso genoeg? Nee’
Pels gaf tijdens de raadsvergadering geen garantie dat 760 bedden voldoende zullen zijn. “In totaal zitten we op 760 plekken. Kan ik op voorhand zeggen: dat is sowieso genoeg? Nee, want we zien wat er gebeurt in de stad, maar we zijn wel heel erg goed voorbereid”, zei zij.
Die uitspraak past bij wat er vorig jaar gebeurde, toen het aanvankelijke aantal uiteindelijk niet toereikend bleek. De gemeente houdt dit seizoen dan ook rekening met het inzetten van andere instrumenten als de bedden niet volstaan. Of dat nodig wordt, hangt af van het aantal mensen dat zich meldt en van de weersomstandigheden in de komende wintermaanden.
Bronnen en credits
Bronnen: AT5.nl, NH Nieuws, eenvandaag.avrotros.nl, straatconsulaat.nl
Foto: Het stadhuis van Amsterdam aan de Amstel — Fred Romero from Paris, France (bron), CC BY 2.0
.jpg){kind=link}