Het vertrouwde bellen en sms’en tijdens het Eurovisie Songfestival staat mogelijk op de tocht. De European Broadcasting Union bevestigde vrijdag 14 augustus 2026 dat zij een volledig nieuwe stemprocedure onderzoekt. Daarmee reageert de EBU op aanhoudende kritiek op de betrouwbaarheid van de publieksstemmen. Wat er precies gaat veranderen, is echter nog niet vastgesteld.
Brief aan omroepen lekt details
Het nieuws over de mogelijke stemhervorming bereikte de buitenwereld via de Zweedse krant Aftonbladet. Een woordvoerder van de EBU bevestigde het bestaan van het onderzoek tegenover de media. De woordvoerder liet weten dat meer details de komende maanden naar buiten worden gebracht. Concreet werd er op dat moment dus nog niets vrijgegeven.
Toch zijn er via andere kanalen al inhoudelijke details uitgelekt. Volgens berichten zou de EBU een brief hebben gestuurd aan alle deelnemende omroepen. Daarin staat naar verluidt dat de organisatie het publiek alleen nog maar via internet wil laten stemmen. Bovendien zouden kijkers in de nieuwe opzet geen tien stemmen meer mogen uitbrengen op één artiest, maar een persoonlijke top 3 moeten doorgeven. De authenticiteit en de volledige inhoud van deze brief zijn niet onafhankelijk bevestigd.
Hoe werkt het huidige systeem
Het bestaande stemsysteem geeft kijkers meerdere keuzes. Zij kunnen via telefoon, sms of online stemmen uitbrengen op hun favoriete kandidaat. Tot voor kort mochten fans maximaal twintig stemmen per persoon uitbrengen. Omdat er zorgen rezen over misbruik, heeft de EBU dat aantal in 2026 al teruggebracht naar tien. Die ingreep bleek echter niet voldoende om de kritiek te stoppen.
De druk op het stemsysteem is al langer voelbaar. Bovendien is het vertrouwen in de eerlijkheid van de publieksstemmen de afgelopen jaren flink gedaald. De huidige discussie over verdere aanpassingen past daarmee in een bredere reeks hervormingen die de EBU recent doorvoert.
Controverse rond Israël gaf de doorslag
De aanleiding voor de striktere maatregelen ligt in 2025. Tijdens het Eurovisie Songfestival van dat jaar eindigde de Israëlische inzending van Yuval Raphael bij de jurystemmen op de vijftiende plek. Bij de publieksstemmen eindigde datzelfde lied echter op de eerste plek. Dat enorme verschil viel meerdere omroepen op. Zij vroegen hoe dit verschil mogelijk was en wezen daarbij op socialemedia-accounts die opriepen om op Israël te stemmen.
Volgens berichten zouden die accounts gelinkt zijn aan de Israëlische overheid. De overheid zou mensen actief hebben aangespoord om meerdere keren op de eigen kandidaat te stemmen. Dit verband is echter slechts via één bron beschreven en is niet onafhankelijk geverifieerd. Desondanks leidde de kwestie tot formele gevolgen. De Israëlische omroep KAN ontving in 2026 een officiële waarschuwing, nadat de omroep fans had opgeroepen tien keer op Israël te stemmen.
Songfestival verbiedt konfliktlanden als gastheer
De herziening van de stemprocedure staat niet op zichzelf. De EBU kondigde ook een nieuwe regel aan over het gastheerschap van het festival. Voortaan mag het Eurovisie Songfestival niet meer plaatsvinden in een land dat betrokken is bij een gewapend conflict. In de praktijk betekent dit dat Israël het festival momenteel niet kan organiseren, ook niet als het land zou winnen. Analisten en kenners omschrijven deze maatregel als een tegemoetkoming aan landen die bezwaar hebben tegen de deelname van Israël.
Dat er breed onvrede bestaat, bleek ook dit jaar. Vijf landen zagen in 2026 af van deelname aan het Songfestival, waaronder Nederland. Zij deden dit vanwege de aanhoudende discussie over de positie van Israël binnen het festival. Welke vier andere landen naast Nederland afhaakten, is uit de beschikbare bronnen niet duidelijk geworden.
Wat verandert er voor de kijker thuis
Als de gemelde plannen werkelijkheid worden, verandert er veel voor de gewone kijker. Bellen of een sms sturen zou dan niet meer mogelijk zijn. Daarnaast verdwijnt de mogelijkheid om tien keer op dezelfde favoriet te stemmen. In de nieuwe opzet kiest de kijker een top 3 en geeft die eenmalig online door. Voorstanders zien dat als een eerlijker systeem, omdat het minder vatbaar is voor georganiseerde campagnes. Critici vrezen dat het drempelvrije karakter van het festival verdwijnt.
Toch benadrukt de EBU dat het vooralsnog om een onderzoek gaat. Er is nog geen definitief besluit genomen over de nieuwe stemprocedure. De organisatie wil de bevindingen van het onderzoek eerst delen met de deelnemende omroepen voordat er verdere stappen worden gezet.
Besluit volgt in de komende maanden
De EBU heeft toegezegd dat meer informatie de komende maanden naar buiten komt. Wanneer precies een besluit valt en vanaf welke editie eventuele wijzigingen gelden, is niet bekendgemaakt. Duidelijk is wel dat het Eurovisie Songfestival aan een grondige hertekening bezig is, zowel op het gebied van stemmen als op het gebied van deelnameregels. De hervormingen raken niet alleen de kijker thuis, maar ook de omroepen die het festival uitzenden en de landen die meedingen naar de overwinning.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Boulevard, Telegraaf.nl
