Engelen verscheurd door twee kanten van hetzelfde conflict: ‘We worden weggezet als nazi’s’

Al maanden worden inwoners van Engelen van twee kanten onder druk gezet. Terwijl bekladdingen bij voorstanders van de komst van asielzoekers al ruim aandacht kregen, blijkt nu uit onderzoek van Omroep Brabant dat ook tegenstanders van de opvang al maanden het doelwit zijn. Hakenkruizen, de tekst ‘racisten’, ‘fascist’ en ‘Fuck Defend’ werden met witte graffiti op stoepen gespoten bij huizen waar een anti-azc-poster in het raam hing. Politie en gemeente reageren terughoudend, maar geven toe ervan op de hoogte te zijn.

Onrust in Engelen duurt al maanden

De spanningen in Engelen zijn niet nieuw. Aan de Beverspijken is een opvang gepland voor mogelijk vijftig minderjarige asielzoekers. Dat plan leidde al snel tot verhitte discussies, openbare protesten en toenemende intimidatie in het dorp. In juni vond zelfs een spoeddebat plaats in Den Bosch over de kwestie. De gemoederen liepen daarna verder op.

Eind juli bereikte de onrust een nieuw dieptepunt. Woningen en auto’s van inwoners die zich niet openlijk hadden uitgesproken tegen de opvang, werden beklad en vernield. Teksten als ‘hoer’, ‘stink teef’ en ‘links dood’ verschenen op gevels en voertuigen. Twee verdachten werden vorige week aangehouden in verband met die vernielingen. Het conflict in het dorp bleek echter al eerder en aan meerdere kanten gewelddadig te zijn geworden.

Graffiti al sinds mei bij tegenstanders

Uit gesprekken die Omroep Brabant voerde met inwoners en uit foto’s en resten van bekladdingen die de omroep zelf zag, blijkt dat ook tegenstanders van de opvang al langere tijd worden lastiggevallen. De graffiti verscheen bij woningen in de wijken De Vutter, De Bloemendaal en De Meerheuvel. Bovendien werd een reclamebord van een tegenstander van de geplande opvang beklad, evenals een bord bij de plaatselijke voetbalclub.

Actiegroep Defend United, die in discussies over asielopvang in heel Nederland nadrukkelijk aanwezig is, liet in een interview weten dat de bekladdingen al desde mei voorkomen. Volgens de groep gaat het om tientallen incidenten. De daders zijn niet vastgesteld en de motieven zijn onbekend. Dat het uitsluitend om linkse activisten zou gaan, zoals Defend United stelt, is dan ook niet bevestigd door enig onafhankelijk onderzoek.

Gemeente wist het, maar zei er eerst niets over

De reactie van de gemeente Den Bosch wekt verbazing. Een woordvoerder zei aanvankelijk dat meldingen over de bekladdingen bij de gemeente niet bekend waren. Nadat Omroep Brabant doorvroeg, bleek dat anders te liggen. “We weten er wel van”, zei de woordvoerder vervolgens. “Maar nu is alles weggehaald en verder gaan we er niet op in.” Een verklaring voor de eerste ontkenning gaf de gemeente niet.

Ook de politie houdt de lippen stijf op elkaar. Sommige inwoners zouden aangifte hebben gedaan en er zouden meldingen zijn gedaan bij de wijkagent. De politie wilde daarop echter niet ingaan. Daardoor blijft onduidelijk of er een actief onderzoek loopt naar de graffiti bij de tegenstanders van de opvang.

Defend United spreekt zich voor het eerst uit

Gradus van Defend United is helder over hoe de bekladdingen bij zijn achterban overkomen. “We worden weggezet als nazi’s en fascisten”, zegt hij tegen Omroep Brabant. “Het zijn linkse malloten die dat doen. Aangifte doen we niet, het wordt toch niet opgepakt.” Die laatste bewering staat op gespannen voet met de berichten dat meerdere inwoners wél aangifte hebben gedaan. Bovendien laat de aanhouding van twee verdachten voor de vernielingen van eind juli zien dat de politie soms wél optreedt.

Opvallend is dat Defend United zich nu voor het eerst ook uitlaat over de bekladdingen van eind juli, die gericht waren tegen inwoners die niet openlijk tegen de opvang waren. Gradus keurt die vernielingen af. “Als ze bij ons in de groep zitten en bewezen wordt dat ze het gedaan hebben, gaan ze uit Defend”, zegt hij. Dat klinkt stellig, maar Omroep Brabant meldt dat een lokale afdeling van Defend United Den Bosch eerder op sociale media sympathie uitte voor die bekladdingen en steun uitsprak voor de verdachten. Of de twee aangehouden verdachten lid zijn van Defend United, liet Gradus in het midden.

Polarisatie treft steeds meer inwoners

Wat het conflict in Engelen zo schrijnend maakt, is dat beide kampen inmiddels slachtoffer zijn van intimidatie en vandalisme. Tegenstanders van de opvang zien hakenkruizen op hun stoep verschijnen. Mensen die de opvang niet actief tegenwerken, vinden scheldwoorden op hun gevel. Het dorp is daarmee verwikkeld in een polarisatie die steeds meer gewone inwoners raakt, ongeacht hun standpunt.

Bovendien wijzen inwoners van Engelen er tegenover Omroep Brabant op dat eerder een hakenkruis was gespoten voor het huis van de twee later aangehouden verdachten. Dat detail illustreert hoe de escalatie zich heeft voltrokken: actie leidde tot reactie, en die reactie leidde opnieuw tot actie. Welke kant begon, is achteraf moeilijk vast te stellen.

Wat nu met de opvang en het dorp

Of de geplande opvang van mogelijk vijftig minderjarige asielzoekers aan de Beverspijken daadwerkelijk doorgaat, is nog niet definitief besloten. Intussen stapelen de incidenten zich op, zonder dat politie of gemeente openlijk ingrijpen of communiceren. De vraag dringt zich op hoelang Engelen dit nog kan dragen voordat de rust in het dorp definitief zoek is.

Bronnen: Hart van Nederland, Omroepbrabant.nl