Eva Jinek reikt Europese Cultuurprijs uit aan Gullit: ‘Belichaamt de integrerende kracht van sport’
Ruud Gullit krijgt op 4 september de Europese Cultuurprijs uitgereikt in het Concertgebouw in Amsterdam. Dat maakte de organisatie van het Europees Cultuurforum woensdag bekend. Niet een sportjournalist of oud-ploeggenoot overhandigt hem de prijs, maar televisiemaker Eva Jinek. Die combinatie alleen al zegt veel over hoe breed Gullits invloed wordt gezien.
Een prijs met een lange geschiedenis
De Europese Cultuurprijs bestaat al sinds 2009 en is opgericht in Dresden, Duitsland, door het European Cultural Forum. Jaarlijks onderscheidt de organisatie kunstenaars en culturele instellingen die een bijzondere bijdrage leveren aan de Europese cultuur. Eerdere winnaars waren onder anderen modeontwerper Karl Lagerfeld, modeicoon Vivienne Westwood en actrice Sophia Loren. Daarmee beweegt Gullit zich in uitzonderlijk gezelschap.
Bovendien is de locatiekeuze dit jaar opvallend. Het is namelijk de eerste keer dat de ceremonie plaatsvindt in het Concertgebouw Amsterdam. Dat iconische gebouw vormt een waardige backdrop voor een avond die sport en cultuur op gelijke voet zet. De organisatie kiest daarmee bewust voor een Nederlandse setting, zeker gezien het grote aantal Nederlandse laureaten dat dit jaar gehuldigd wordt.
Wie er nog meer een prijs ontvangen
Naast Gullit ontvangen ook andere bekende namen die avond de onderscheiding. Zo wordt modeontwerpster Iris van Herpen geëerd, net als zangeres Emma Kok. Daarnaast krijgt Caro Emerald de prijs, evenals actrice Famke Janssen. Internationaal zijn ook de Bulgaarse stersopraan Sonya Yoncheva, de Schotse violiste Nicola Benedetti en de Engelse beeldhouwer Sir Tony Cragg uitgenodigd als prijswinnaars. De avond belooft dus een indrukwekkend gezelschap van kunstenaars en cultuurmakers uit heel Europa.
Vervolgens is ook het programma rondom de uitreiking veelbelovend. Emma Kok zou die avond optreden met het Nationaal Jeugdorkest en daarbij het lied Voilà ten gehore brengen. Caro Emerald zou eveneens optreden, met onder meer haar bekende nummer A Night Like This. Daarmee krijgt de ceremonie ook de allure van een echt galafeest, niet slechts een formele prijsuitreiking.
Waarom juist Gullit deze prijs verdient
Ruud Gullit is 63 jaar en geldt wereldwijd als een van de grootste voetballegenden die Nederland ooit heeft voortgebracht. Toch gaat de onderscheiding verder dan zijn prestaties op het veld. Reiner Schränkler, voorzitter van het Europees Cultuurforum, liet weten dat Gullit mensen met elkaar weet te verbinden. Bovendien belichaamt hij volgens Schränkler de integrerende kracht van sport als geen ander.
Dat is een uitspraak die verder reikt dan voetbalstatistieken of gewonnen prijzen. Gullit groeide op als kind van een Surinaams-Nederlandse vader en een Nederlandse moeder, en werd in de jaren tachtig en negentig een symbool van diversiteit en vernieuwing. Daarnaast zette hij zijn carrière na zijn actieve tijd voort als trainer, televisiecommentator en pleitbezorger voor sociale thema’s. Die brede maatschappelijke rol maakt hem tot meer dan een oud-voetballer.
Eva Jinek als uitreikster: een bewuste keuze
De keuze voor Eva Jinek (47) als uitreikster is geen toeval. Jinek geldt in Nederland als een van de meest invloedrijke en herkenbare mediapersoonlijkheden. Bovendien heeft zij zelf een gemengde achtergrond: zij werd geboren in de Verenigde Staten en groeide op in Nederland. Daarmee verbindt zij, net als Gullit, op een persoonlijk niveau verschillende werelden en culturen.
Omdat de avond nadrukkelijk gaat over de verbindende kracht van cultuur en kunst, past Jinek in dat verhaal als uitreikster. Haar aanwezigheid geeft de ceremonie ook een extra laag van televisiele herkenbaarheid voor een breed publiek. Toch blijft Gullit zelf de onbetwiste hoofdpersoon van de avond.
Wat sport en cultuur met elkaar verbindt
De toekenning van een Europese Cultuurprijs aan een voetballer roept een interessante vraag op, namelijk: wanneer overstijgt sport de grenzen van pure atletiek en wordt het cultuur? In het geval van Ruud Gullit is het antwoord niet moeilijk te vinden. Zijn kenmerkende dreadlocks, zijn uitgesproken politieke en sociale standpunten en zijn stijlgevoel maakten hem al tijdens zijn actieve carrière tot een cultureel fenomeen. Zijn bekende uitspraak over totaalvoetbal en zijn optreden als drager van een Europees kampioenschap in 1988 voor Nederland staan in het collectieve geheugen gegrift.
Daarmee laat het Europees Cultuurforum zien dat cultuur breed gedefinieerd kan worden. Niet alleen schilders, schrijvers of componisten dragen bij aan het Europese culturele erfgoed. Ook atleten, zeker als zij een generatie inspireren en grenzen doorbreken, verdienen een plek in dat verhaal. De toekenning van de prijs aan Gullit sluit aan bij een bredere erkenning van sport als culturele kracht in Europa.
Een bijzondere avond op 4 september
De ceremonie vindt dus plaats op 4 september in het Concertgebouw in Amsterdam. Met een indrukwekkende lijst van nationale en internationale laureaten, optredens van Emma Kok en Caro Emerald, en de uitreiking aan Ruud Gullit door Eva Jinek, belooft het een avond te worden die lang bijblijft. Nederland staat op die datum stevig in de Europese culturele schijnwerpers, en Gullit staat daar als een van de meest markante gezichten centraal in.
Bronnen: Ditjes & Datjes, NU.nl, Nieuws.nl, RTL Boulevard, RTL Nieuws, Telegraaf.nl
