De recente beslissing van de Tweede Kamer om een minimumleeftijd van 14 jaar en een helmplicht in te voeren voor fatbikes, heeft fabrikanten snel doen schakelen. Al een dag na de stemming kondigen verschillende fabrikanten aan met een nieuw type fiets, de ‘skinny bike’, op de markt te komen, als reactie op de strengere regels voor fatbikes.
Nieuwe regels voor fatbikes
Het besluit van de Kamer om de wetgeving voor fatbikes aan te scherpen, is bedoeld om de veiligheid op de weg te vergroten. Er is gebleken dat er een toenemend aantal ongelukken plaatsvindt met fatbikes, vooral onder jongeren. Het nieuwe wetsvoorstel stelt dat de minimumleeftijd voor het gebruik van een fatbike 14 jaar moet zijn en dat een helm verplicht wordt. Dit zorgt ervoor dat er een juridisch onderscheid wordt gemaakt tussen fatbikes en andere elektrische fietsen, met name vanwege het gewicht, het type zadel en de brede banden van de fatbike.
Fabrikanten reageren snel
Fabrikanten van fatbikes hebben echter al aangekondigd met alternatieven te komen die niet onder de nieuwe regelgeving vallen. Zo introduceert Niels Willems, een fabrikant van fatbikes, de ‘skinny bike’, een elektrische fiets met dunnere banden dan de fatbike. “We moeten fietsen bouwen die we kunnen verkopen, en als de Kamer een deur sluit, openen wij een nieuwe deur,” aldus Willems.
Aanpassingen aan bestaande modellen
Fabrikanten proberen met minimale aanpassingen aan bestaande fatbikes, zoals verstelbare zadels en kleinere banden, de regels te omzeilen.
Ze zijn van mening dat de strengere regelgeving slechts het probleem verplaatst. “We zagen eerst de overstap van de snorfiets naar de fatbike, en nu verschuift het probleem weer naar een nieuw type e-bike,” stelt Willems. Dit toont volgens hem aan dat de regelgeving keer op keer het doel voorbij schiet.
Verdediging door de fabrikanten
Hoewel fabrikanten het eens zijn met de noodzaak van maatregelen, stellen ze dat de regels voor alle elektrische fietsen zouden moeten gelden, en niet alleen voor fatbikes. Ze willen daarmee voorkomen dat er geitenpaadjes ontstaan die zorgen voor nieuwe varianten van e-bikes die buiten de wet vallen. Deze fabrikanten benadrukken dat ze fietsen ontwerpen die voldoen aan de Europese normen en de Nederlandse wetgeving.
Tegenspraak over de helmplicht
De fabrikanten verenigd in het convenant veilige-fatbikes.nl, zijn sceptisch over de helmplicht. Ze vrezen dat het verplichten van een helm mensen zal ontmoedigen om de fiets te gebruiken. Hoewel ze het stimuleren van het dragen van een helm steunen, zijn ze tegen een verplichte hoofdbescherming.
Standpunt van de minister
Minister Barry Madlener, verantwoordelijk voor de implementatie van de nieuwe regelgeving, is eveneens tegen een specifieke helmplicht voor fatbikes. Hij stelt dat een onderscheid tussen fatbikes en andere elektrische fietsen juridisch niet standhoudt. Madlener is voorstander van uniforme regels voor alle elektrische fietsen, in plaats van enkel te focussen op de fatbike.
Conclusie
De invoering van strengere regels voor fatbikes zorgt voor een dynamische reactie van de markt. Fabrikanten proberen met slimme aanpassingen nieuwe modellen te introduceren die buiten de nieuwe wetgeving vallen, terwijl de discussie over de noodzaak van een helmplicht voortduurt. Of de nieuwe regels daadwerkelijk effect zullen hebben, hangt af van hoe goed de overheid en de fabrikanten erin slagen de veiligheid op de weg te verbeteren zonder de vraag naar elektrische fietsen te verstoren.
