Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk onderhandelen over het beëindigen van hun afspraak over de uitwisseling van migranten. Het Franse ministerie bevestigt dat wordt gesproken over de voorwaarden voor beëindiging van de overeenkomst uit 2025. Het VK had de afspraak graag voortgezet, terwijl Frankrijk daar anders over denkt. Volgens Britse regeringsbronnen verloopt de deal donderdag.
Zo werkt de ruil van migranten
De afspraak draait om een wederzijdse uitwisseling. Het VK stuurt migranten die per boot het Kanaal overstaken terug naar Frankrijk. In ruil neemt het VK asielzoekers uit Frankrijk op, met voorrang voor mensen die familie in het VK hebben. Zo moet het aantal gevaarlijke oversteken afnemen, terwijl mensen met een band met het VK een legale route krijgen.
Het project bouwt voort op de afspraken die Londen en Parijs in juli 2025 maakten. Frankrijk ging toen akkoord dat het VK in principe elke migrant die in een bootje het Kanaal had overgestoken, naar Frankrijk mocht terugsturen.
De regeling draagt de naam ‘één binnen, één buiten’ en begon als pilootproject. Het project ging begin augustus 2025 officieel van start. Beide landen spraken af dat het drie jaar zou lopen. In het akkoord staat ook een passage waarmee beide landen er vroegtijdig mee kunnen stoppen. Iets meer dan een jaar na de start wordt die route nu bewandeld.
Londen wil door, Parijs niet
De posities lopen uiteen. Het VK zou de overeenkomst graag willen verlengen, terwijl Frankrijk dat in tegenstelling tot Londen niet wil. De Franse regering dringt daarnaast aan op een akkoord op Europees niveau in plaats van een tweezijdige afspraak tussen Parijs en Londen.
De onderhandelingen gaan nu over de praktische afwikkeling. Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat ‘de voorwaarden voor de beëindiging van de overeenkomst’ worden besproken. Volgens Britse regeringsbronnen eindigt de deal donderdag. Daarmee is er weinig tijd om de afspraken netjes af te ronden.
Ruim 1400 mensen teruggestuurd
Onder de afspraak zijn meer dan 1400 mensen naar Frankrijk gestuurd. Andere cijfers komen uit op ongeveer 1500 teruggestuurde asielzoekers sinds de start van het project. Het aantal asielzoekers dat via de legale route van Frankrijk naar het VK overkwam, ligt naar verluidt wat lager.
Voor beide landen zijn dit bescheiden aantallen, gemeten naar de omvang van de oversteken. De Britse minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood zei eerder in september in het parlement: ‘De aantallen zijn nog altijd relatief klein.’ Londen zou volgens de BBC teleurgesteld zijn over de omvang van het project.
Geen nieuwe dossiers meer
De Britse regering meldt dat er ‘geen nieuwe dossiers meer worden verwerkt’. Daarmee komt in de praktijk een einde aan het opnemen van nieuwe zaken. Toch stopt het uitzetten niet meteen. Een woordvoerder van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat er de komende weken nog uitwijzingsvluchten plaatsvinden voor mensen die al in het VK zijn opgesloten.
Het ministerie benadrukt bovendien dat het VK met Frankrijk blijft samenwerken om de overtocht in kleine bootjes tegen te gaan. ‘We hebben echte vooruitgang geboekt’, klinkt het. De Britse regering wil de geleerde lessen gebruiken om migranten die niet het recht hebben in het VK te blijven, ook in de toekomst het land uit te zetten.
Minder oversteken, maar nog altijd risico’s
De deal kwam tot stand in een periode waarin het Kanaal een van de meest besproken migratieroutes van Europa was. Dit jaar zijn tot nu toe iets meer dan 19.000 mensen het Kanaal overgestoken. In dezelfde periode vorig jaar waren dat er iets meer dan 32.000, een daling van ruim 40 procent. Afgelopen zomer werd het laagste aantal in zes jaar opgetekend.
Die daling heeft meerdere oorzaken. Genoemd worden meer politiepatrouilles en een scherper toezicht op de stranden van Noord-Frankrijk. De overtocht blijft desondanks gevaarlijk. Begin deze week overleefden twee vrouwen en een kind van 10 jaar de tocht niet. Zij werden naar verluidt vertrapt in een overvolle boot met meer dan 100 mensen aan boord.
Jarenlange samenwerking blijft bestaan
Het aantal migranten dat het Kanaal overstak en in het VK aankwam, ligt dit jaar aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren. Tot nu toe gaat het om 42 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar, toen er iets meer dan 32.000 mensen aankwamen.
Parijs en Londen werken al jaren samen om het aantal migranten dat het Kanaal oversteekt terug te dringen. Het einde van de uitwisselingsafspraak betekent dus niet dat die samenwerking stopt. Wel verdwijnt de wederkerige afspraak waarbij elke terugkeer naar Frankrijk werd gecompenseerd met een legale aankomst in het VK.
Voor mensen met familie in het VK verdwijnt daarmee een route die voor hen voorrang bood. Of er een vervangende regeling komt, hangt af van de gesprekken die nu lopen. Frankrijk zet in op een Europese aanpak, terwijl Londen de opgedane ervaring wil gebruiken voor het eigen terugkeerbeleid.
Wat nu volgt
De komende dagen moet duidelijk worden onder welke voorwaarden de overeenkomst eindigt. Volgens Britse regeringsbronnen is dat donderdag. Tot die tijd praten Frankrijk en het VK verder over de afwikkeling.
