Het Binnenhof gezien over de Hofvijver

Kamer wil weten waar kinderen in buitenlandse jeugdzorg zitten: ‘Rotgeschrokken’ van verhalen over Spanje en Marokko

Wie zijn de jongeren die vanuit de Nederlandse jeugdzorg naar het buitenland worden gestuurd, en waar verblijven ze precies? Die vraag stond centraal in een debat in de Tweede Kamer over de zorg voor jongeren met complexe problematiek. Niemand kon haar beantwoorden, want hoeveel kinderen voor zorg in het buitenland verblijven, is niet bekend.

Het Binnenhof weerspiegeld in de Hofvijver

Veel partijen uitten in het debat zorgen over de veiligheid van jongeren die met complexe problemen in de jeugdzorg zitten. Meerdere Kamerleden zeiden dat de veiligheid van deze kinderen vaak niet kan worden gewaarborgd. Ook is de zorg volgens hen lang niet altijd op orde. Het debat vond plaats in Den Haag en werd op woensdag 30 september bekend.

Twee groepen staan centraal in de zorgen

De zorgen gaan onder meer over twee groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen die naar het buitenland zijn gestuurd. De tweede groep bestaat uit kinderen die in gesloten een-op-eenbegeleiding zitten. Bij die tweede groep verblijft een jongere dus in een setting met individuele begeleiding en is de vrijheid beperkt.

Voor beide groepen geldt dat Kamerleden twijfelen aan de veiligheid en aan de kwaliteit van de hulp. Dat zijn geen losse incidenten voor een enkele partij. Volgens de verslaglegging van het debat deelden veel fracties deze zorgen, ook al verschillen ze waarschijnlijk van mening over de oplossingen.

Coenradie: ‘rotgeschrokken’ van verhalen uit Spanje en Marokko

Kamerlid Ingrid Coenradie van JA21 zei dat ze zich was ‘rotgeschrokken’ van verhalen over jongeren die in Spanje of Marokko verblijven voor jeugdhulp. Zij verwees daarmee naar een uitzending van Nieuwsuur. Dat programma meldde op 15 september dat jongeren die voor zorg in het buitenland zijn, worden opgesloten en uitgebuit.

Daarnaast zou de zorg in het buitenland volgens die uitzending ‘verouderd en niet-effectief’ zijn. Het zijn beweringen van het programma, die in het debat aanleiding waren voor scherpe vragen. Voor de Kamer was dat reden om opheldering te vragen over wat er met deze jongeren gebeurt.

Lees ook:  Ik kocht shoarma en koffie voor dakloze man – dan gaf hij mij briefje dat alles veranderde

Onbekend hoeveel kinderen in het buitenland verblijven

Het meest opvallende punt uit het debat is een gebrek aan basale gegevens. Hoeveel kinderen in het buitenland verblijven voor zorg, is niet bekend. Meerdere Kamerleden legden die vraag voor aan minister Mirjam Sterk, die verantwoordelijk is voor het jeugdbeleid.

Ze wilden meer weten dan alleen het aantal. Ook vroegen ze waar de kinderen zitten en waarom ze naar het buitenland zijn gestuurd. Zonder die gegevens kan de Kamer moeilijk beoordelen of de jongeren veilig zijn en of buitenlandse plaatsing ooit de beste oplossing is geweest.

Kabinet wijst zelf op tekort aan passende hulp

Kort voor het debat, op 28 september, verscheen een bericht op basis van het Rijksoverheidsbericht over nieuwe stappen van het kabinet. Minister Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport), staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) en staatssecretaris Tielen (Onderwijs en Emancipatie) kondigden aanvullende maatregelen voor de korte en lange termijn aan. Het bericht noemt geen verband met het Kamerdebat.

Volgens Sterk laten de aantallen een-op-eenplaatsingen zien dat de zorg voor jongeren met complexe problematiek tekortschiet. Voor jongeren die nu in zo’n setting verblijven, moeten passende oplossingen komen. Mede door de afbouw van de gesloten jeugdhulp wordt volgens het kabinet duidelijker dat er te weinig passende hulp is. Daardoor wordt noodgedwongen gekozen voor hulp die niet biedt wat deze jongeren nodig hebben. Als voorbeeld noemt het kabinet plaatsingen op vakantieparken, die volgens het kabinet vaak geen passende oplossing zijn en bovendien zeer kostbaar.

77 miljoen euro voor jeugdregio’s

Het kabinet trekt voor 2026, 2027 en 2028 in totaal 77 miljoen euro uit voor jeugdregio’s. Daarmee moeten ze meer passende hulp ontwikkelen voor jongeren met complexe problematiek. Zo moet worden voorkomen dat jongeren in een-op-eensetting terechtkomen. Is verblijf in een instelling toch nodig, dan moeten jongeren zo snel mogelijk weer naar huis kunnen.

Lees ook:  Geliefde nieuwslezeres (28) plots overleden: ´Hoe is dit kunnen gebeuren?´

Daarnaast werkt Sterk samen met gemeenten aan een doorbraakaanpak. Het doel is dat jongeren bij voorkeur in de eigen regio passende hulp krijgen. Jeugdregio’s zoeken daarvoor samen met gecertificeerde instellingen, regionale expertteams, scholen en bovenregionale expertnetwerken naar oplossingen, waarbij ouders een belangrijke rol hebben.

20 miljoen voor inzicht, coördinatie en kwaliteit

Nog eens 20 miljoen euro is gereserveerd voor landelijke randvoorwaarden. Het kabinet wil meer inzicht krijgen in het aanbod van residentiële hulp en meer coördinatie op residentiële plaatsingen. Daardoor moet het beschikbare aanbod beter aansluiten op wat een jongere nodig heeft. Ook komt er een landelijk kwaliteitsprogramma met minimale kwaliteitseisen voor de residentiële jeugdhulp.

Nieuw wettelijk kader voor gesloten jeugdhulp

De gesloten jeugdhulp wordt afgebouwd, omdat de ervaringen van jongeren volgens het kabinet laten zien dat die hen op termijn niet helpt en zelfs schadelijk kan zijn. Toch blijven er situaties waarin het onder strikte voorwaarden nodig is jongeren te begrenzen voor hun eigen veiligheid of die van hun omgeving. Daarom werkt Sterk aan een nieuw wettelijk kader met sterke rechtsbescherming. Ervaringsdeskundigen worden daarbij actief betrokken.

Niet doorgaan zal de wetswijziging die nachtelijke kamerinsluiting binnen de gesloten jeugdhulp mogelijk moest maken. Dat voornemen werd in juni 2025 aangekondigd. Sterk vindt de noodzaak onvoldoende onderbouwd en ziet het risico dat de maatregel steeds vaker wordt toegepast, bijvoorbeeld vanwege personeelstekort. Ze gaat met zorgaanbieders in gesprek over oplossingen. De minister verwees ook naar de excuses voor de gesloten jeugdhulp die op 29 augustus zijn aangeboden.

Eerdere signalen over te weinig passend aanbod

De zorgen van de Kamer sluiten aan bij eerdere waarschuwingen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd concludeerde in een eindrapport uit 2024 over de af- en ombouw van de JeugdzorgPlus dat jongeren met complexe problemen niet op tijd passende hulp van voldoende kwaliteit krijgen. Er zijn volgens de inspectie te weinig alternatieven, en de alternatieven die er zijn, zijn meestal van onvoldoende kwaliteit.

Lees ook:  Piloot overlijdt tijdens vlucht, vliegtuig maakt noodlanding: ´Hij werd plotseling ziek´

Een gezamenlijke notitie van onder meer de inspectie, de Kinderombudsman en de Nationale Ombudsman uit 2021 geeft meer context. Daarin staat dat ongeveer 400.000 kinderen per jaar jeugdhulp ontvangen, ongeveer 10 procent van alle kinderen. Binnen die groep is er een beperkte groep met complexe problemen. Die cijfers zijn ruim vijf jaar oud, maar ze laten zien om welke schaal het gaat.

Het Binnenhof gezien over de Hofvijver

Wat de minister nog moet beantwoorden

De vragen van de Kamerleden over het buitenland liggen nu bij minister Sterk. Ze zal moeten uitleggen hoeveel kinderen voor zorg buiten Nederland verblijven, waar dat is en waarom voor die plaatsing is gekozen. Zolang die cijfers ontbreken, blijft onduidelijk hoe groot het probleem is waarover de Kamer zich zorgen maakt.

Bronnen en credits

Bronnen: Nederlands Dagblad, Nieuws.nl, Welingelichte Kringen, igj.nl, nationaleombudsman.nl, zorgkrant.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen, nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze redactie.

Foto: Het Binnenhof weerspiegeld in de Hofvijver — Steven Lek (bron), CC BY-SA 4.0

Poll

Mogen jongeren uit de Nederlandse jeugdzorg naar het buitenland worden gestuurd?

1 stem Kies een antwoord om de uitslag te zien

Wat vind jij van dit artikel?

1 reactie · 0 keer gedeeld

Laatste video's