Nederland doet toch mee aan het Eurovisie Songfestival. De publieke omroep maakt van de Nederlandse inzending een gezamenlijk project, gecoördineerd door de NPO. Daarmee is één vraag beantwoord, maar een andere dringt zich op: welke artiest staat er straks namens Nederland op het podium? Een naam is er nog niet. De animo onder artiesten lijkt vooralsnog opvallend klein, en betrokkenen wijzen erop dat deelname gevoelig ligt.
AVROTROS trekt zich terug voor 2027
De aanleiding is het besluit van AVROTROS om in 2027 niet deel te nemen. De omroep zegt dat het Songfestival niet langer neutraal is, omdat een van de deelnemende landen nog steeds in een grootschalig militair conflict is verwikkeld. Volgens AVROTROS werken de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten te veel door in het evenement en hebben ze geleid tot grote verdeeldheid.
De omroep zegt het afgelopen jaar bij de European Broadcasting Union (EBU) te hebben aangedrongen op transparante regels voor landen die in een militair conflict zijn verwikkeld. De recent aangekondigde aanpassingen van de EBU bieden volgens AVROTROS onvoldoende vertrouwen dat het onafhankelijke en neutrale karakter van het Songfestival kan worden hersteld. Deelname strookt volgens de omroep niet met de eigen waarden: betrouwbaarheid, onafhankelijkheid en menselijkheid.
Een besluit met een voorgeschiedenis
Dit besluit kwam niet uit de lucht vallen. Al in september 2025 maakte AVROTROS bekend dat het niet zou deelnemen aan het Songfestival 2026 in Wenen zolang Israël door de EBU werd toegelaten. Als redenen noemde de omroep toen het voortdurende menselijk leed in Gaza, de aantasting van de persvrijheid en bewezen inmenging van de Israëlische regering tijdens de vorige editie. Wanneer de EBU Israël niet zou toelaten, zou AVROTROS er graag bij zijn, zo luidde de boodschap destijds.
Ook toen gaf de NPO al aan dat er geen andere publieke zender zou worden gezocht om het Songfestival uit te zenden als AVROTROS zich zou terugtrekken. Intussen groeide de verdeeldheid rond het evenement. Volgens AVROTROS besloten vijf landen om in 2026 niet deel te nemen, stuurden oud-winnaars hun trofee terug en riepen meer dan duizend muzikanten en cultuurmakers in een open brief de EBU op om in te grijpen.
‘Pijnlijk, maar onze waarden zijn leidend’
Algemeen directeur Taco Zimmerman van AVROTROS zei over het besluit: ‘Het Songfestival is ooit opgericht om mensen en landen met elkaar te verbinden. Maar je kunt niet ontkennen dat een internationaal conflict steeds nadrukkelijker doorwerkt in het evenement, waardoor het zijn neutrale karakter heeft verloren.’ Volgens Zimmerman is het Songfestival daarmee een podium van verdeeldheid geworden.
Hij voegde eraan toe dat de waarden van de omroep leidend blijven, ook als dat betekent dat een evenement moet worden losgelaten dat de omroep na aan het hart ligt. ‘Dat is pijnlijk, want we hadden er heel graag volgend jaar weer bij willen zijn.’ AVROTROS heeft de NPO geïnformeerd en geeft de verantwoordelijkheid voor de Nederlandse deelname terug aan de NPO. De NPO bepaalt het vervolg voor 2027.
NPO kiest voor blijven meedoen
Dat vervolg is nu duidelijk: Nederland doet mee. NPO-mediadirecteur Jurre Bosman zei in een verklaring dat het ‘belangrijk is om als publieke omroep juist nu onderdeel te blijven van dit verbindende, Europese evenement’. De NPO gaat bovendien een onafhankelijk team samenstellen dat de Nederlandse kandidaat voor 2027 kiest. Daarmee verschuift de selectie van één omroep naar een gezamenlijke aanpak van de publieke omroep.
Wie wil er naar Bulgarije?
Of er artiesten klaarstaan, is de vraag. Het podium waarop de Nederlandse deelnemer moet staan, ligt in Bulgarije. Vooralsnog lijkt de animo onder artiesten om Nederland te vertegenwoordigen opvallend klein. BN’ers staan niet in de rij, en de zoektocht naar een kandidaat is volgens betrokkenen de lastigste opgave in het hele traject.
Eén naam rondzingt wel: Davina Michelle. Dat vertelt Katja Zwart, presentator van de Telegraaf-podcast Songfestivalkoorts. ‘Van haar hebben we nog niks vernomen’, zegt Zwart. Dat is dus een naam die genoemd wordt, geen bevestigde kandidaat. Zwart zegt ook dat ze stiekem blij is dat het feestje voor Nederland doorgaat, maar dat het dubbel voelt, ‘want de AVROTROS toonde ruggengraat’. Voor buitenstaanders lijkt het volgens haar alsof Nederland niet meer meedeed en nu weer wel.
‘Je kunt niet gaan zonder je uit te spreken’
Muziekjournalist Atze de Vrieze van 3voor12 wijst op het dilemma voor artiesten. ‘Op het moment dat je naam nu genoemd wordt, wordt gedacht dat diegene er niet al te veel om zal geven.’ Volgens hem moet een artiest zich afvragen of hij of zij voor zichzelf gaat. ‘Het is een kans. Maar als je een artiest bent die zich uit wil spreken, moet je om die reden al twijfelen om te gaan.’
Die tweede groep artiesten wordt volgens De Vrieze nu ook de mogelijkheid ontnomen om mee te doen, ‘door de koers die de EBU nu doorzet’, waarbij Israël wel mag blijven deelnemen. Hij vindt het gek dat Israël kan blijven meedoen. ‘Als Rusland eruit moet, moet Israël er ook uit.’ Het ‘verbindende’ element van het evenement mist hij daarmee.
Genoeg tijd, gemengde reacties
Over de planning is er minder zorg. Sietse Bakker, voormalig uitvoerend producent van het Eurovisie Songfestival in Rotterdam, zegt dat het nu een kwestie is van ‘de shortlist af en kijken of je deelname voor 2027 kunt vinden’. Volgens hem heeft de NPO genoeg tijd om de act in te zenden, omdat dat proces normaal gesproken pas nu op gang komt.
Onder luisteraars van het radioprogramma Spraakmakers liggen de meningen uiteen. Saskia van der Jagt vindt meedoen een ‘verkeerd signaal’: ‘Je doet alsof er niets aan de hand is.’ Beller Frank van der Valk denkt daar anders over: hij vindt dat we het Songfestival ‘veel te groot en te zwaar maken’ en heeft er nooit veel waarde aan gehecht.
De stand van zaken
Nederland gaat dus naar het Songfestival, onder regie van de NPO en met een onafhankelijk selectieteam. Welke artiest dat gaat zijn, is nog niet bekend. De komende maanden moet blijken wie bereid is een podium te betreden dat zoveel verdeeldheid zaait.
Bronnen en credits
Bronnen: RTL Boulevard, RTL Nieuws, avrotros.nl, nporadio1.nl, vrt.be
Foto: Podium van het Eurovisiesongfestival — MrSilesian (bron), CC0
