Pieter Omtzigt, leider van de NSC, heeft zijn bezorgdheid geuit over de rol van leden van het Koninklijk Huis in de politiek en maatschappelijke vraagstukken.
In een interview met EW benadrukt Omtzigt dat het voor een minister-president moeilijk is om politieke verantwoordelijkheid te dragen als leden van het Koninklijk Huis zich bemoeien met inhoudelijke werkzaamheden of controversiële uitspraken doen.
Omtzigt pleit ervoor dat de leden van het Koninklijk Huis zich strikt beperken tot hun ceremoniële taken. Volgens hem is het essentieel om te voorkomen dat de premier politieke verantwoordelijkheid moet nemen voor uitspraken of activiteiten van de koning, koningin, prinsen of prinsessen.
Volgens de staatsrechtelijke regels is de premier namelijk aanspreekbaar voor het optreden van leden van het Koninklijk Huis, inclusief in de Tweede Kamer.
Een concreet voorbeeld van de discussie over de rol van het Koninklijk Huis betreft prinses Laurentien. Haar stichting heeft zich ingespannen voor slachtoffers van de toeslagenaffaire, en haar berekeningen leidden tot een aanzienlijk hoger bedrag voor getroffen ouders dan de berekeningen van het kabinet.
Dit heeft geleid tot een extra kostenpost van ongeveer 2 miljard euro voor de overheid. Ondanks dat de regeling nu is aangepast, mag Laurentien haar werkzaamheden voortzetten, wat vragen oproept over de rol van het Koninklijk Huis in zulke kwesties.
Daarnaast heeft koningin Máxima recent opmerkingen gemaakt over de digitale euro en vaccinaties, wat leidde tot kritiek op sociale media. Koningin Máxima werkt voor de Verenigde Naties als pleitbezorger voor inclusieve financiering voor ontwikkeling, en haar uitspraken hebben geleid tot discussie over de grenzen van haar rol.
Omtzigt vindt dat oud-premier Mark Rutte te veel ruimte heeft gegeven aan dergelijke betrokkenheid van leden van het Koninklijk Huis bij politieke en maatschappelijke vraagstukken.
Hij pleit voor een heroverweging van de taken en verantwoordelijkheden van het Koninklijk Huis, evenals een herbeoordeling van de ministeriële verantwoordelijkheid in dit verband.
Volgens Omtzigt is het noodzakelijk om een open discussie te voeren over hoe de rollen en verantwoordelijkheden binnen het Koninklijk Huis zich verhouden tot de politieke verantwoordelijkheden van de premier en andere regeringsfunctionarissen.
