De Belastingdienst is deze week begonnen met een grote terugbetaalactie waarbij mogelijk honderdduizenden Nederlanders geld kunnen terugvragen. Het gaat om burgers die tussen 2017 en 2024 te veel vermogensbelasting hebben betaald. De oorzaak ligt bij een uitspraak van de Hoge Raad, die oordeelde dat de methode waarmee de Belastingdienst het rendement op vermogen berekent, onrechtvaardig is. Daardoor komt de overheid nu in actie en worden miljarden euro’s aan belastinggeld terugbetaald.

Waarom wordt er geld terugbetaald?
De kern van het probleem zit in de manier waarop de Belastingdienst jarenlang de zogenoemde vermogensrendementsheffing berekende. In plaats van te kijken naar het werkelijke rendement dat mensen hebben behaald op hun spaargeld, beleggingen of vastgoed, ging de fiscus uit van een fictief rendement. Dat is een geschat gemiddelde rendement waarover belasting moest worden betaald, ongeacht of iemand dat rendement ook echt had behaald.
Volgens de Hoge Raad is deze werkwijze in strijd met de wet. Burgers betaalden belasting over geld dat ze nooit hebben verdiend. Dat is in strijd met het principe dat belasting alleen mag worden geheven over daadwerkelijk gerealiseerde opbrengsten. Daarom moet de overheid dit nu corrigeren met een forse terugbetalingsactie.

Wat houdt het fictieve rendement precies in?
Het fictieve rendement dat de Belastingdienst hanteerde, varieerde jaarlijks. Zo werd aangenomen dat spaargeld, beleggingen en vastgoed gemiddeld een bepaald percentage rendement opleverden. Die percentages lagen vaak (veel) hoger dan wat spaarders in werkelijkheid ontvingen, vooral in jaren waarin de rente extreem laag was. Het gevolg: miljoenen Nederlanders betaalden belasting over niet-bestaande winsten.

Het maakt niet uit of je spaarde, belegde of een tweede woning had – de Belastingdienst rekende met gemiddelden, terwijl de werkelijke situatie per persoon sterk kon verschillen. Veel mensen kregen hierdoor te maken met een belastingdruk die niet strookte met hun financiële realiteit.

Wie komt in aanmerking voor teruggave?
Er zijn grofweg twee groepen mensen die in aanmerking komen voor een teruggave van de vermogensbelasting. De eerste groep bestaat uit mensen die tussen 2017 en 2020 te veel belasting hebben betaald én daar tijdig bezwaar tegen hebben gemaakt. Alleen mensen die officieel bezwaar hebben aangetekend, kunnen nu rekenen op automatische compensatie voor deze jaren.

De tweede groep bestaat uit belastingbetalers die in de jaren 2021 tot en met 2024 te veel belasting hebben afgedragen. Zij hoeven géén bezwaar te hebben gemaakt om in aanmerking te komen. Iedereen binnen deze groep mag zijn of haar daadwerkelijke rendement doorgeven aan de Belastingdienst. Als dat lager ligt dan het fictieve rendement, krijgen ze (een deel van) het teveel betaalde bedrag terug. Is het rendement juist hoger, dan hoeven ze geen extra belasting te betalen. Het is dus een gunstige regeling die alleen in je voordeel kan uitpakken.

Hoe vraag je de teruggave aan?
Mensen die denken recht te hebben op compensatie, kunnen dit zelf eenvoudig regelen. De Belastingdienst heeft een speciaal formulier beschikbaar gesteld op hun website waarmee je jouw werkelijke rendement kunt opgeven. Dit formulier geldt voor de belastingjaren 2021 tot en met 2024. Het is dus belangrijk dat je jouw rendement goed berekent en de benodigde gegevens bij de hand hebt, zoals spaarsaldi, beleggingsoverzichten en eventueel huurinkomsten van vastgoed.

Voor de jaren 2017 tot en met 2020 geldt dat je alléén compensatie krijgt als je destijds bezwaar hebt gemaakt. Over het jaar 2020 is de situatie iets soepeler: zelfs zonder bezwaar kun je mogelijk nog geld terugkrijgen.

Consumentenbond wil bredere compensatie
Hoewel de regeling gunstig is voor mensen die bezwaar hebben gemaakt, roept de huidige opzet ook veel discussie op. De Consumentenbond vindt namelijk dat de compensatie veel te beperkt is. Zij stellen dat ook mensen die géén bezwaar hebben gemaakt, recht zouden moeten hebben op teruggave. Volgens de bond hadden veel mensen helemaal niet in de gaten dat bezwaar maken nodig was om later geld terug te kunnen krijgen.

Daarom is de Consumentenbond inmiddels juridische procedures gestart om ook deze groep te laten compenseren. “Wij vinden dat mensen die geen bezwaar hebben gemaakt net zo goed recht hebben op compensatie als de mensen die dat wel hebben gedaan. Dat is wat ons betreft nog geen uitgemaakte zaak,” aldus een woordvoerder van de organisatie.

Hoeveel geld staat er op het spel?
Het totale bedrag dat mogelijk terugbetaald gaat worden, loopt in de miljarden. Volgens berekeningen van experts zou de overheid in totaal ruim 4 miljard euro aan belastinggeld moeten teruggeven. Dit maakt het een van de grootste terugbetalingsoperaties in de geschiedenis van de Nederlandse Belastingdienst. Voor individuele burgers kan het om honderden tot duizenden euro’s gaan, afhankelijk van het vermogen en het verschil tussen werkelijk en fictief rendement.

Let goed op de deadlines
Belangrijk is dat mensen die geld willen terugvragen, dat op tijd doen. De Belastingdienst heeft een deadline ingesteld voor het indienen van het formulier over de jaren 2021 tot en met 2024. Het is daarom verstandig om zo snel mogelijk in actie te komen. Je kunt via je persoonlijke omgeving op MijnBelastingdienst zien wat er mogelijk is en het formulier downloaden. Daarnaast kan het handig zijn om hulp in te schakelen van een financieel adviseur, zeker als je situatie complex is.

Een belangrijke correctie van het systeem
Deze grootschalige compensatie laat zien hoe belangrijk het is dat belastingregels eerlijk en rechtvaardig zijn. Door jarenlang te rekenen met fictieve rendementen, is het vertrouwen in het systeem onder druk komen te staan. De uitspraak van de Hoge Raad dwingt de overheid om haar beleid te herzien en recht te doen aan de daadwerkelijke financiële realiteit van burgers. Voor velen betekent dit nu gelukkig ook financiële compensatie.
https://www.youtube.com/watch?v=y_h5j9hzc-A







