Tussen de tientallen schademeldingen na de aardbeving bij het Groningse dorp Zandeweer zitten er twee die er direct uitspringen. Bij die twee meldingen gaat het volgens het Instituut Mijnbouwschade Groningen om een situatie die “mogelijk acuut onveilig” is. In totaal gaven 49 mensen schade door, maar lang niet al die meldingen komen uit het gebied waar de trilling daadwerkelijk gevoeld kon worden.
Wat het instituut vrijdag bekendmaakte
De beving vond vrijdagochtend plaats bij Zandeweer, een dorp in het noorden van de provincie Groningen. Kort daarna begonnen de meldingen binnen te druppelen bij het schade-instituut. Uiteindelijk kwamen 49 mensen met een melding, meldt het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Daarvan kwamen er zestien uit het gebied rond het epicentrum. Juist daar zou de trilling schade hebben kunnen veroorzaken.
Dat onderscheid is belangrijk. Het instituut spreekt namelijk niet over vastgestelde bevingsschade, maar over schade die de trilling zou kunnen hebben veroorzaakt. Vervolgens moet per melding worden bekeken wat er precies aan de hand is. Bovendien betekent een melding buiten het gebied niet automatisch dat er niets speelt. Wel is de kans kleiner dat deze specifieke beving de oorzaak is.
Twee gevallen krijgen voorrang
De twee meldingen met een “mogelijk acuut onveilige” situatie vormen een aparte categorie. Bij dit soort meldingen gaat het om schade waarbij de veiligheid van bewoners in het geding kan zijn. Denk daarbij aan onderdelen van een gebouw die los kunnen raken. Omdat de veiligheid voorop staat, worden zulke situaties met voorrang bekeken. Voor de betrokken bewoners is dat een spannend moment, want het gaat over hun eigen huis.
Hoeveel van de overige meldingen uiteindelijk tot een vergoeding leiden, is nog niet duidelijk. Elke melding wordt afzonderlijk beoordeeld. Daarna volgt normaal gesproken een opname ter plaatse. Toch weten veel Groningers inmiddels hoe die route verloopt, omdat zij die eerder al aflegden. Voor hen is dit niet de eerste keer dat er scheuren in muren of plafonds verschijnen.
Oude dossiers die opnieuw opengaan
Er is nog een opvallend punt in de mededeling van het instituut. Het houdt er rekening mee dat sommige woningeigenaren nu nieuwe schade melden, terwijl hun schade eerder al definitief was afgehandeld. Die eigenaren krijgen bericht van het instituut. Daarmee erkent de organisatie dat de administratieve werkelijkheid en de dagelijkse praktijk soms uit elkaar lopen. Een dossier kan gesloten zijn, terwijl een woning nog steeds op dezelfde bodem staat.
Voor bewoners kan dat verwarrend zijn. Een definitieve afhandeling betekent immers dat een zaak juridisch is afgerond. Toch verdwijnt daarmee niet het gevoel dat er bij een nieuwe trilling opnieuw iets gebeurt in huis. Daarom is de aankondiging dat deze melders persoonlijk bericht krijgen meer dan een formaliteit. Het raakt aan de vraag hoe definitief “definitief” in de praktijk is.
De vergelijking met maart
De beving van vrijdag was de zwaarste sinds maart. Toen registreerde men een trilling van 3,0 in de buurt van Assen. Die beving had een veel groter effect op het aantal meldingen. Na de trilling bij Assen kwamen er ongeveer tweeduizend schademeldingen binnen. Tegenover dat aantal steken de 49 meldingen van vrijdag bescheiden af.
Dat verschil zegt iets over de kracht en de locatie van een beving. Een zwaardere trilling wordt in een veel groter gebied gevoeld. Daardoor melden meer mensen zich, ook als de schade beperkt blijft. Bovendien speelt bekendheid een rol: hoe meer aandacht een beving krijgt, hoe eerder bewoners hun muren gaan inspecteren. Het aantal meldingen is dus geen directe maat voor de omvang van de schade.
Wat dit betekent voor de regio
Voor inwoners van het noorden van Groningen is een beving allang geen abstract begrip meer. Veel huizen in de regio hebben een lange geschiedenis van scheuren, herstel en herbeoordeling. Daarom leidt zelfs een relatief beperkt aantal meldingen tot onrust. Het gaat immers niet alleen om deze ene ochtend, maar om het patroon daarachter. Elke nieuwe trilling roept dezelfde vraag op: houdt dit een keer op?
Tegelijk laat het aantal van zestien meldingen binnen het gebied rond het epicentrum zien dat de directe gevolgen deze keer overzichtelijk lijken. Dat is voor bewoners een schrale troost, maar wel relevant. Bovendien geeft het instituut aan dat alle meldingen serieus worden bekeken, ongeacht de locatie. Wie twijfelt of schade met de beving te maken heeft, kan die alsnog doorgeven.
Hoe het verder gaat
De teller van 49 meldingen is een momentopname. In de dagen na een beving komen doorgaans nog nieuwe meldingen binnen, omdat mensen pas later scheuren ontdekken. Daarom kan het uiteindelijke aantal hoger uitvallen. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen beoordeelt vervolgens per geval of er sprake is van mijnbouwschade. Voor de twee mogelijk acuut onveilige situaties geldt dat er sneller gehandeld wordt.
De komende periode wordt duidelijk hoeveel van de meldingen tot herstel of vergoeding leiden. Ook wordt dan zichtbaar hoeveel eigenaren met een eerder afgesloten dossier zich opnieuw hebben gemeld. Voor de regio rond Zandeweer is dat meer dan een cijfer op een lijst. Het bepaalt of het vertrouwen in de afhandeling standhoudt, of dat er opnieuw twijfel ontstaat over de vraag wie de rekening betaalt.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
