Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen doet aangifte tegen de pro-Palestijnse demonstranten die dinsdag het vragenuur verstoorden. De activisten van XR Justice Now! schreeuwden vanuit de publieke tribune en brachten het debat volledig tot stilstand. Dat bevestigt zijn woordvoerder na berichtgeving van De Telegraaf. Ook legde Van Campen de demonstranten een pandverbod op. Voor het presidium van de Tweede Kamer is de grens bereikt.
Chaos in de vergaderzaal
Dinsdag brak er grote commotie uit tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer. Activisten van XR Justice Now! begonnen luidkeels te schreeuwen vanuit de publieke tribune. Het debat kon daardoor niet worden voortgezet. Van Campen greep direct in en liet de tribune ontruimen. Tegelijkertijd bekladden demonstranten het glas bij de hoofdingang van het Kamergebouw. De actie veroorzaakte grote ophef, zowel in de zaal als buiten.
XR Justice Now! is een activistische tak van de milieubeweging Extinction Rebellion. De groep richt zich steeds vaker op pro-Palestijnse acties en politieke druk via directe confrontatie. De verstoring van dinsdag was geen incident op zichzelf. Al eerder dit jaar verstoorden pro-Palestijnse betogers een debat in de Tweede Kamer. XR Justice Now! claimde ook daarvoor de verantwoordelijkheid. Die eerdere actie, in april, leidde al tot politieke discussie over de veiligheid en orde in het parlement.
Aangifte en pandverbod als directe reactie
De reactie van Van Campen laat deze keer niets aan duidelijkheid over. Hij doet officieel aangifte bij de politie. Daarnaast krijgen de betrokken activisten een pandverbod opgelegd. Dat betekent dat zij het Kamergebouw en de directe omgeving niet meer mogen betreden. De woordvoerder van Van Campen bevestigt beide maatregelen. Hij benadrukt dat het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer, klaar is met het gedoogbeleid.
“De maat is vol,” aldus de woordvoerder namens het presidium. Het dagelijks bestuur wil concrete maatregelen en verwacht dat die snel worden genomen. De aangifte richt zich op de verstoring van een parlementaire vergadering. Dat is strafbaar onder het Nederlandse Wetboek van Strafrecht. Welke precieze artikelen de aangifte omvat, is niet bekendgemaakt. Ook de exacte duur en omvang van het pandverbod zijn nog niet openbaar.
Overleg met justitieminister Van Weel
Van Campen wil niet alleen juridisch reageren, maar ook politiek. Hij neemt op korte termijn contact op met justitieminister David van Weel. Samen willen zij bespreken of de huidige strafmaat voor het verstoren van een vergadering nog wel volstaat. De woordvoerder spreekt over het bespreken van “wensen en mogelijkheden”. Dat suggereert dat Van Campen openstaat voor verzwaring van de straffen.
Op dit moment is de verstoring van een officiële vergadering strafbaar, maar critici vinden de maximumstraffen te laag. Activisten worden zelden zwaar vervolgd na zulke acties. Justitieminister Van Weel heeft in het verleden aangegeven dat hij ordeverstoringen serieus neemt. Of hij bereid is de wet aan te passen, is nog onduidelijk. Het gesprek tussen de twee bewindspersonen moet duidelijkheid geven.
Mogelijk sneller ingrijpen bij volgende verstoringen
Naast de aangifte en het pandverbod overweegt Van Campen ook de interne regels aan te scherpen. Nu geldt de regel dat de publieke tribune pas wordt ontruimd na de derde verstoring. Dat wil de Kamervoorzitter mogelijk veranderen. In de toekomst zou hij de tribune al na de eerste verstoring kunnen laten ontruimen. Zijn woordvoerder zegt dat daar nog een officieel besluit over moet worden genomen.
Die mogelijke aanpassing is niet zonder betekenis. Critici van de huidige aanpak stellen dat drie kansen te veel zijn bij opzettelijke verstoringen. Voorstanders van soepeler beleid waarschuwen juist voor een te harde reactie op het demonstratierecht. Dat recht is in Nederland grondwettelijk verankerd. Maar binnen een parlementsgebouw gelden andere regels dan op straat. De Kamervoorzitter heeft grote bevoegdheden als het gaat om orde en veiligheid in het gebouw.
Spanning tussen democratie en demonstratierecht
De kwestie raakt aan een bredere maatschappelijke discussie. Wanneer overschrijden activisten de grens tussen demonstreren en het ondermijnen van de democratische besluitvorming? XR Justice Now! beschouwt haar acties als een legitieme vorm van protest. Zij willen politieke aandacht forceren voor het conflict in Gaza en de Nederlandse rol daarin. De Tweede Kamer is voor hen een podium om die boodschap te verspreiden.
Tegelijkertijd hebben volksvertegenwoordigers het recht om in alle rust en veiligheid te vergaderen. Het verstoren van het vragenuur, een van de belangrijkste democratische momenten in de week, is voor veel Kamerleden een brug te ver. De combinatie van schreeuwende activisten op de tribune en vandalen bij de hoofdingang versterkt de roep om harder optreden. Van Campen legt die verantwoordelijkheid nu duidelijk bij de rechter en bij de minister.
Wat nu voor de activisten en het parlement
De activisten van XR Justice Now! riskeren nu een strafvervolging. De aangifte van de Kamervoorzitter is een serieuze stap. Of het Openbaar Ministerie overgaat tot vervolging, is aan de officier van justitie. De demonstranten mogen het Kamergebouw in Den Haag niet meer betreden zolang het pandverbod geldt. Hoe lang dat duurt, is op dit moment nog niet publiek gemaakt.
Voor de Tweede Kamer zelf begint nu een politiek traject. Het gesprek met minister Van Weel staat op de agenda. De vraag naar strengere straffen ligt op tafel. En de interne regels rondom de publieke tribune worden opnieuw tegen het licht gehouden. De uitkomst van al die gesprekken bepaalt hoe het parlement zich in de toekomst wapent tegen zulke verstoringen. Eén ding is duidelijk: Van Campen laat het er niet bij zitten.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Hart van Nederland, Nieuws.nl
