Van der Weijden zwemt 270 kilometer voor zieke kinderen: ‘Zij hebben nog een heel leven voor zich’
Hij overwon zelf leukemie, won olympisch goud en zwom al honderden kilometers voor kankeronderzoek. Nu kondigt Maarten van der Weijden zijn allerlaatste grote zwemtocht aan, en die wordt meteen de grootste uit zijn leven. Wat hem drijft, raakt de kern van wie hij is.
Een afscheid in het water
Volgende week maandag stapt de 45-jarige Van der Weijden het water in vanuit zijn woonplaats Vught. Hij legt in zes dagen tijd maar liefst 270 kilometer af, langs 22 steden, richting Utrecht. De route voert onder meer door Den Bosch, Tilburg, Gouda en Woerden. Daarna is het klaar. De oud-olympisch kampioen noemt deze tocht zelf zijn langste én zijn laatste grote zwemtocht.
De aankondiging maakte maandag meteen veel los. Want hoewel Van der Weijden de voorbije jaren regelmatig indrukwekkende afstanden zwom, overtreft hij zichzelf nu. Bovendien geeft hij met dit afscheid een duidelijk signaal: hij wil zijn carrière als fondsenwerver afsluiten op de manier die hij zelf het meest veelbetekenend acht.
Van leukemie naar olympisch kampioen
Het verhaal van Maarten van der Weijden begint niet op een startponton, maar in een ziekenhuisbed. Als jonge zwemmer kreeg hij de diagnose leukemie, een ernstige vorm van bloedkanker. Hij herstelde volledig, iets wat hij zelf als groot geluk beschouwt. Daarna keerde hij terug naar het water met een missie.
In 2008 bereikte hij het absolute hoogtepunt van zijn sportcarrière. Hij won op de Olympische Spelen in Peking de gouden medaille op het open water, over tien kilometer. Daarna koos hij bewust voor een ander soort strijd: geld inzamelen voor mensen die kanker hebben. Via zijn stichting, de Maarten van der Weijden Foundation, haalde hij inmiddels bijna 18 miljoen euro op voor onderzoek.
De Elfstedentocht die hem beroemd maakte
Een mijlpaal in zijn fondsenwervende loopbaan was de zwemmende Elfstedentocht. In 2018 deed hij een eerste poging, maar die moest hij vroegtijdig staken door ziekte. De beelden van een uitgeputte Van der Weijden die het water verliet, raakten heel Nederland. Echter gaf hij niet op. In 2019 keerde hij terug en legde hij de volledige Elfstedentocht zwemmend af, ruim 200 kilometer door de Friese wateren. De actie trok enorme aandacht en leverde miljoenen op.
Bovendien bewees hij daarmee iets belangrijks: zijn acties gaan verder dan symboliek. Ze mobiliseren een breed publiek en zetten kankeronderzoek nadrukkelijk op de kaart. Die kracht wil hij nu nog één keer inzetten, voor een doelgroep die hem bijzonder na aan het hart ligt.
Voor de kinderen die het geluk niet hadden
De opbrengst van deze nieuwe tocht gaat volledig naar het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie in Utrecht. Dat centrum richt zich op kinderen met kanker, hun behandeling en de gevolgen daarvan. Precies dat laatste onderwerp raakt Van der Weijden persoonlijk diep.
Hij legt uit waarom in eigen woorden: “Ik had niet alleen het geluk om te herstellen van kanker, maar ook dat ik geen blijvende schade heb overgehouden aan de behandelingen. Veel kinderen hebben dat geluk niet, terwijl zij nog een heel leven voor zich hebben.” Daarom, zo zegt hij, is meer onderzoek naar de bijwerkingen van kankerbehandelingen bij kinderen zo urgent. Zowel de directe effecten als de gevolgen op de lange termijn verdienen volgens hem veel meer aandacht en financiering.
Niet alleen het inzamelen, maar ook het bewustmaken
De tocht heeft daarmee een dubbele boodschap. Enerzijds gaat het om het concrete geld dat hij ophaalt voor het Prinses Máxima Centrum. Anderzijds wil Van der Weijden zoveel mogelijk mensen bewust maken van wat kinderen met kanker meemaken, ook nadat ze zijn genezen. Bijwerkingen van zware chemokuren of bestralingen kunnen een leven lang doorwerken. Dat gegeven verdient volgens hem een plek in het publieke debat.
De tocht zal live te volgen zijn via een livestream en via sociale media. Daarmee bereikt hij ook een breed online publiek, naast de mensen die hem langs de kant aanmoedigen in de 22 steden die hij aandoet. Van der Weijden heeft eerder gezegd dat hij zich niet schaamt voor zijn vermogen om aandacht te trekken. “Mensen die mij een aandachtstrekker noemen, hebben hartstikke gelijk”, zei hij daar eerder over.
Een nalatenschap in miljoenen euro’s
Wat Maarten van der Weijden in de jaren na zijn topsportcarrière heeft opgebouwd, is bijzonder. Via de Maarten van der Weijden Foundation bracht hij bijna 18 miljoen euro bijeen voor kankeronderzoek. Dat bedrag is opgebouwd uit donaties van particulieren, bedrijven en de opbrengsten van zijn grote zwemacties. Daarmee behoort hij tot de meest succesvolle particuliere fondsenwervende sporters van Nederland.
Bovendien liet hij zien dat sport en maatschappelijke betrokkenheid hand in hand kunnen gaan. Hij combineerde een uitzonderlijke fysieke prestatie met een verhaal dat mensen echt raakt. Dat recept past hij ook bij deze laatste tocht toe, met 270 kilometer als ultieme bekroning van een unieke loopbaan buiten het wedstrijdzwemmen.
Een week die Nederland gaat volgen
Komende week begint dus het hoofdstuk dat Van der Weijden zelf zijn finale noemt. Vanuit Vught trekt hij door het water van stad naar stad, gedurende zes zware dagen. Wie hem wil aanmoedigen langs de route, of zijn tocht thuis via een scherm wil volgen, krijgt daarvoor alle gelegenheid. De aankomst in Utrecht, thuisstad van het Prinses Máxima Centrum, vormt het slotakkoord van een indrukwekkend verhaal over kracht, verlies en de wil om iets te betekenen voor anderen.
Bronnen: Ditjes & Datjes, NU.nl, Nieuws.nl, RTL Boulevard, RTL Nieuws, Telegraaf.nl, Vandaag Inside
