Berry van D. stond donderdag voor de rechter in Den Haag en deed iets wat hij tegenover de politie lange tijd weigerde: hij gaf openlijk toe waarom hij op 7 mei een explosie veroorzaakte bij het partijkantoor van D66. Het was geen toeval, geen ongeluk. Het was, naar eigen zeggen, een bewuste protestactie. De man liet er bovendien geen onduidelijkheid over bestaan wat hem dreef: een diepe frustratie over de richting van Nederland.
Explosie op de Lange Houtstraat
Op de avond van 7 mei 2026 liep Van D. naar de Lange Houtstraat in Den Haag, waar het partijkantoor van D66 is gevestigd. Hij bracht daar een explosief tot ontploffing. Het pand raakte beschadigd. Wat Van D. naar eigen zeggen niet wist, was dat er op dat moment zo’n dertig mensen aanwezig waren in het gebouw. Het ging hoofdzakelijk om leden van de jongerentak van de partij. De aanwezigheid van die mensen veranderde de situatie van een gerichte materiële actie naar een potentieel gevaarlijk incident.
Na de explosie werd Van D. aangehouden in de nabijgelegen Grote Marktstraat. Bij zijn arrestatie had hij twee messen op zak. Het Openbaar Ministerie gaat er op basis van het onderzoek van uit dat hij volledig alleen heeft gehandeld. Een mogelijke medeplichtige of opdrachtgever is er, vooralsnog, niet.
Zijn eigen woorden voor de rechter
Van D. koos er eerder voor om bij de politie geen verklaring af te leggen over zijn motieven. Donderdag, in de rechtszaal, deed hij dat alsnog. Zijn woorden waren opvallend direct. “Op 7 mei ben ik naar de Lange Houtstraat gegaan, uit protest, om schade aan het kantoor van D66 aan te richten”, zei hij. “Met mijn protestactie wilde ik aandacht vragen voor de problematiek en afbraak van Nederland.”
Daarnaast benadrukte de verdachte dat hij niemand had willen treffen. “Het is nooit mijn intentie geweest om mensen in gevaar te brengen”, aldus Van D. Hij voegde er een opvallende redenering aan toe: als hij mensen had willen treffen, had hij zijn actie op een drukker moment gepland. “Als dit wel mijn intentie was geweest, was ik op een ambtenarentijd gekomen.” Dat hij dertig mensen in het gebouw kon treffen, ontkende hij te hebben geweten.
Een lange lijst aan grieven
Het asielbeleid was het meest genoemde onderwerp in de berichtgeving, maar Van D. noemde in de rechtszaal een reeks aan bezwaren. Hij had het over de klimaatcrisis, de woningnood en wat hij omschreef als “gendergekte”. Volgens hem heeft hij al jaren geprobeerd via democratische weg iets te bereiken, zonder resultaat. “Met democratisch stemmen heb ik al jaren niets bereikt”, zei hij. Ook vreedzaam demonstreren zag hij als nutteloos. In dat kader haalde hij ook Extinction Rebellion aan, waarvan hij beweerde dat D66 deze beweging steunt. Die claim is overigens alleen zijn eigen uitspraak; bronnen bevestigen dit niet onafhankelijk.
Bovendien erkende Van D. dat zijn handelwijze buiten proporties was. “Ik ben me ervan bewust dat mijn protestactie buitenproportioneel is geweest”, zei hij. Vervolgens voegde hij een opmerking toe die niet onopgemerkt bleef: “Bij een volgende actie ga ik het zeker anders doen, zonder cobra’s en vreedzaam.” Daarmee bevestigde hij impliciet dat hij gebruik had gemaakt van cobra’s, een zwaar vuurwerk dat in Nederland is verboden.
Terroristisch oogmerk volgens het OM
Het Openbaar Ministerie kijkt heel anders naar het handelen van Van D. De officier van justitie stelde dat de man handelde met een terroristisch oogmerk. Volgens het OM had Van D. een politieke boodschap en wilde hij andersdenkenden de mond snoeren. Dat is een ernstige kwalificatie, die de strafmaat aanzienlijk kan beïnvloeden. Het gaat hier echter om een verdenking; een rechterlijk oordeel is er nog niet geveld.
Van D. wordt binnenkort ter observatie opgenomen in het Pieter Baan Centrum. Dat is de forensisch-psychiatrische kliniek in Utrecht waar rechtbanken verdachten naartoe sturen als er vragen zijn over hun geestgesteldheid. De uitkomst van die observatie kan van belang zijn voor de uiteindelijke strafrechtelijke beoordeling van zijn zaak.
Politiek geweld en de gevolgen voor betrokkenen
Dat er dertig mensen aanwezig waren tijdens de aanslag maakt de zaak extra zwaar. Leden van de jongerentak van D66 bevonden zich op dat moment in het pand. De explosie had, onder andere omstandigheden, tot ernstige slachtoffers kunnen leiden. Dat er geen gewonden vielen, lijkt eerder toeval dan voorzorg. Hoeveel schrik en impact de aanval op hen heeft gehad, blijkt niet uit de beschikbare stukken, maar dat dit soort aanslagen littekens achterlaten bij politiek actieve jongeren, is nauwelijks te betwisten.
Bovendien raakt deze zaak aan een breder maatschappelijk thema: de grens tussen protest en politiek geweld. Van D. omschrijft zijn daad als een protestactie, maar de rechtbank zal moeten bepalen of zijn intenties en zijn handelingen met elkaar overeenstemmen. De verdenking van terrorisme geeft aan hoe ernstig justitie de zaak opvat.
Wat volgt er nu
De rechtszaak tegen Berry van D. is daarmee duidelijk nog niet afgerond. Eerst volgt zijn opname in het Pieter Baan Centrum, waarna het strafrechtelijk proces verder gaat. Zijn bekentenis in de rechtszaal biedt duidelijkheid over zijn motieven, maar de juridische vraag, namelijk of hij schuldig is aan terrorisme, ligt nog volledig open. Wat donderdag zeker werd, is dat Van D. zelf geen spijt lijkt te hebben van zijn keuze om op die manier actie te voeren, ook al erkent hij dat de vorm buitenproportioneel was.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Nieuws
