Een ruzie binnen de coalitie over wie er in een adviesraad mag zitten. Dinsdagavond bleek in de Tweede Kamer dat een brede meerderheid een amendement van ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis steunt. Dat amendement verbiedt medewerkers van de luchtvaartsector om zitting te nemen in de Maatschappelijke Raad Schiphol. De VVD reageerde fel, maar stond daarin opvallend alleen.
Wat is de Maatschappelijke Raad Schiphol?
De Maatschappelijke Raad Schiphol is een adviesorgaan waarmee omwonenden van het vliegveld hun stem kunnen laten horen richting het kabinet. Via de raad geven bewoners uit de omgeving van Schiphol advies over zaken die het vliegveld en de directe leefomgeving betreffen. Het gaat daarbij om onderwerpen als geluidsoverlast, luchtkwaliteit en de toekomstige ontwikkeling van de luchthaven. De raad heeft daarmee een duidelijke taak: opkomen voor de belangen van mensen die dagelijks met de gevolgen van het vliegverkeer leven.
De Tweede Kamer debatteert over een wetsvoorstel dat de samenstelling en werking van deze raad wettelijk vastlegt. Over de vraag wie er precies in die raad mag zitten, bestaat al geruime tijd politieke onenigheid. Die onenigheid bereikte dinsdagavond een nieuw hoogtepunt in het debat in Den Haag.
Hoe ontstond het conflict over de samenstelling?
In de oorspronkelijke versie van het wetsvoorstel was al vastgelegd dat vertegenwoordigers van luchtvaartpartijen geen deel mochten uitmaken van de raad. Dat veranderde echter vorig jaar. De Tweede Kamer nam toen een motie van de PVV aan om luchtvaartmedewerkers toch toe te laten. De toenmalige PVV-minister van Infrastructuur, Barry Madlener, volgde dat verzoek op en paste het wetsvoorstel dienovereenkomstig aan.
Die aanpassing stuit nu op brede weerstand in de Kamer. Pieter Grinwis van de ChristenUnie diende een amendement in om de wijziging van Madlener terug te draaien. In zijn amendement schrijft hij grote waarde te hechten aan de onafhankelijke positie van de raad. Bovendien schaarden SGP, PRO, de Partij voor de Dieren en D66 zich meteen achter zijn voorstel door het mede te ondertekenen.
Brede steun voor amendement Grinwis
Tijdens het debat bleek dat de steun voor het amendement verder reikt dan alleen de ondertekenaars. CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels sprak zich expliciet uit voor het voorstel van Grinwis. Daarnaast lieten ook SP en Volt weten achter het amendement te staan. Daarmee lijkt een comfortabele meerderheid in de Kamer de luchtvaartsector buiten de deur te willen houden.
Toch biedt het voorstel luchtvaartmedewerkers niet volledig de mond. Grinwis en Ines Kostić van de Partij voor de Dieren benadrukte dat mensen uit de sector hun mening wel kunnen inbrengen via organisaties die wél in de raad vertegenwoordigd zijn. Directe deelname als individueel lid van de luchtvaartsector is echter wat hen betreft uitgesloten.
VVD spreekt van ‘klap in het gezicht’
Niet iedereen deelde dat standpunt. Peter de Groot van de VVD trok fel van leer tegen het amendement. Volgens hem woont een grondmedewerker in hetzelfde vliegtuig als de buurman, waarmee hij wilde zeggen dat luchtvaartpersoneel evenzeer omwonende is als ieder ander. Het weren van die mensen uit de raad noemde hij dan ook een klap in het gezicht voor alle mensen die in de luchtvaart werken en tegelijk rond Schiphol wonen.
Die redenering stuitte op directe tegenspraak van coalitiegenoot D66. Kamerlid Ulas Köse reageerde scherp: “Voor wie is het nou echt een klap in het gezicht?” Hij benadrukte daarmee dat de luchtvaartsector via andere kanalen al ruimschoots de kans heeft om zijn belangen te behartigen. De botsing tussen VVD en D66 binnen het kabinet maakte de verdeeldheid in de coalitie pijnlijk zichtbaar.
Wat staat er op het spel voor omwonenden?
Voor omwonenden van Schiphol is de uitkomst van dit debat van directe betekenis. De Maatschappelijke Raad Schiphol is juist bedoeld als hun spreekbuis richting de politiek. Critici van de PVV-motie uit vorig jaar stelden al dat de toelating van luchtvaartmedewerkers de onafhankelijkheid van die raad zou ondergraven. Wanneer partijen met een direct commercieel belang bij de luchthaven meepraten in een orgaan dat eigenlijk omwonenden vertegenwoordigt, ontstaat een belangenverstrengeling die het vertrouwen in de raad schaadt. Dat is precies wat voorstanders van het amendement willen voorkomen.
Bovendien geldt dat Schiphol al jarenlang een politiek gevoelig onderwerp is. Geluidsoverlast, uitstoot en de vraag hoeveel vluchten de luchthaven mag afhandelen leiden tot voortdurende spanning tussen de luchtvaartsector, omwonenden en de overheid. Een adviesraad die als onafhankelijk en geloofwaardig wordt gezien, is in dat licht een cruciaal instrument voor omwonenden om hun stem serieus genomen te zien.
Minister Karremans reageert over twee weken
Het debat is dinsdagavond niet afgerond. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat zal pas over twee weken inhoudelijk reageren op het amendement en de overige inbreng van de Kamer. Of het amendement van Grinwis uiteindelijk ook formeel wordt aangenomen, staat dus nog niet vast. Desalniettemin is de politieke richting duidelijk: een brede meerderheid van de Tweede Kamer wil dat de Maatschappelijke Raad Schiphol een exclusief platform blijft voor omwonenden, vrij van directe inbreng vanuit de luchtvaartsector. De reactie van Karremans zal bepalen of het kabinet die lijn volgt of toch een ander pad kiest.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, Telegraaf.nl
