In het Duitse Hitzacker staat een lindeboom die door en door Nederlands is. Op zondag 6 september zet koning Willem-Alexander die boom persoonlijk op zijn nieuwe plek. Diezelfde dag zou zijn vader, prins Claus, honderd jaar zijn geworden.
Drie Oranjes reizen af naar Nedersaksen
De Rijksvoorlichtingsdienst maakte het bezoek bekend via een persbericht. Naast de koning reizen ook prinses Beatrix en prins Constantijn naar Hitzacker af. Het gaat om de Duitse gemeente waar Claus in 1926 werd geboren. Zijn geboorteplaats was het dorp Dötzingen, dat onder Hitzacker valt. Voor Beatrix is de omgeving allerminst onbekend. Zij kwam er eerder al verschillende keren, steeds om haar overleden man te eren. Daarom krijgt dit bezoek een extra beladen karakter.
De reis valt precies samen met de honderdste geboortedag van de prins. Dat maakt de datum voor de familie zwaarder dan een gewone werkdag in het buitenland. Bovendien reizen er drie generaties Oranjes tegelijk naar hetzelfde Duitse stadje. Over de exacte tijdstippen zwijgt de Rijksvoorlichtingsdienst vooralsnog. Ook is niet gemeld of andere familieleden meegaan.
Van Dötzingen naar het Nederlandse koningshuis
Prins Claus werd in 2002 in Nederland begraven, na een lang ziekbed. Hij overleed aan de gevolgen van de ziekte van Parkinson en een longontsteking. Zijn gezondheid stond in de laatste jaren van zijn leven vaak in de schijnwerpers. Toch bleef hij tot het einde een van de meest gewaardeerde leden van de koninklijke familie. Voor Beatrix was hij bijna vier decennia lang haar echtgenoot. Voor Willem-Alexander en Constantijn was hij vooral vader.
De band met zijn Duitse geboortestreek verdween na zijn dood niet. Integendeel, Hitzacker koestert het verhaal van de prins nog altijd zichtbaar. Zo werden er in de loop der jaren een borstbeeld, een plaquette en een promenade aan hem gewijd. Daarnaast zorgde de stad voor een eigen Nederlands symbool in het openbaar groen.
De Koningslinde krijgt een nieuwe plek
Tijdens het bezoek herplant Willem-Alexander de zogeheten Koningslinde. Die lindeboom werd in 2013 door de stad Hitzacker geplant, ter gelegenheid van zijn inhuldiging. In Nederland is zo’n boom een vertrouwd gebruik bij een troonswisseling of een koninklijk jubileum. Recent verhuisde de linde in Hitzacker naar een andere locatie. Daarom mag de koning hem nu opnieuw in de grond zetten. Het is een klein gebaar, maar wel een met symbolische lading.
Een boom herplanten is bovendien geen alledaags programmaonderdeel voor een staatshoofd. Het onderstreept hoe hecht de relatie tussen deze gemeente en het Nederlandse koningshuis blijft. Ook laat het zien dat Hitzacker zijn Oranje-erfgoed actief onderhoudt.
Een route van circa 2300 kilometer
Verder krijgt het gezelschap een toelichting op de Oranjeroute. Dat is een wandel- en fietsroute van circa 2300 kilometer door Duitsland. De route voert langs plaatsen met een historische band met het Nederlandse koninklijk huis. Hitzacker is daarvan een logisch onderdeel, omdat Claus er zijn wortels heeft. Zo’n route houdt de gedeelde geschiedenis levend voor toeristen uit beide landen. Tegelijk levert het de betrokken Duitse gemeenten aandacht en bezoekers op.
Sporen van Claus in het straatbeeld
Na de boomplanting bezoekt het gezelschap een monument ter ere van prins Claus. Vervolgens maken de drie een wandeling over de Prinz-Claus-Promenade. Die promenade opende Beatrix zelf in 2014, waarbij zij ook een plaquette onthulde. Negen jaar eerder, in 2005, onthulde zij in Hitzacker al een borstbeeld van haar man. Daarmee keert de prinses terug naar plekken die zij zelf mede tot stand bracht. Voor haar zonen ligt daar een stuk familiegeschiedenis in steen vastgelegd.
Wat het bezoek betekent voor Hitzacker
Voor een klein Duits stadje is zo’n bezoek een uitzonderlijke gebeurtenis. Een Nederlands staatshoofd, een voormalig staatshoofd en een prins komen tegelijk langs. Dat trekt hoogstwaarschijnlijk publiek, pers en lokale bestuurders naar de straten. Bovendien bevestigt het de status van Hitzacker als pleisterplaats binnen de Oranjeroute. De gemeente investeerde de afgelopen twintig jaar zichtbaar in de nagedachtenis van Claus. Die inspanning krijgt op 6 september een letterlijk koninklijke bekroning.
Ook aan Nederlandse kant is de betekenis groot. Claus geldt nog altijd als een geliefde figuur binnen het koningshuis. Zijn openheid over depressies en over zijn zoektocht naar een eigen rol maakte indruk. Daarom leeft zijn naam voort in onder meer het Prins Claus Fonds en in tal van herdenkingen.
Een familie die het contact niet losliet
Opvallend is de continuïteit in de bezoeken aan Hitzacker. Beatrix kwam er in 2005 en in 2014, telkens bij een nieuw eerbetoon. Nu sluit de volgende generatie daarbij aan, op de meest symbolische datum die denkbaar is. Zo blijft de Duitse herkomst van Claus een zichtbaar onderdeel van de familiegeschiedenis. Echter, het blijft een privéherinnering die zich in het openbaar afspeelt. Dat spanningsveld hoort bij vrijwel elk optreden van de Oranjes.
Historisch gezien past het bezoek in een bredere traditie. Nederlandse vorsten onderhouden al eeuwen banden met Duitse steden en streken. De Oranjeroute maakt die verwevenheid concreet en toegankelijk voor het publiek. Een herdenking in Hitzacker versterkt dat verhaal alleen maar.
Wat nog niet bekend is
Het volledige tijdschema van de zondag is nog niet gepubliceerd. Evenmin is duidelijk of er verdere plechtigheden of ontmoetingen volgen. De Rijksvoorlichtingsdienst beperkte zich tot de hoofdlijnen van het programma. Naar verwachting volgt kort voor de datum meer informatie over de invulling. Tot die tijd staat één ding vast: op de honderdste geboortedag van prins Claus staan zijn weduwe en zijn zonen in het dorp waar zijn leven begon.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Boulevard
