Een 97-jarige vrouw is na een urenlange reddingsoperatie levend uit het puin gehaald in Nepal. De redding vormt een lichtpuntje te midden van een van de zwaarste rampen die het land in jaren heeft getroffen. Want terwijl reddingsteams koortsachtig doorzoeken, stijgt het dodental verder en dreigen twee nieuwe meren opnieuw catastrofale overstromingen te veroorzaken.
Enorme modder- en rotslawine treft Himalayaregio
Woensdag sloeg de ramp toe op de grens tussen Nepal en het Chinese Tibet. Een massieve modder- en rotslawine stortte neer in een rivier in de Himalaya, waarna het water zich verwoestend een weg baande door de Nepalese valleidorpen aan de andere kant van de grens. Nederzettingen werden weggespoeld, huizen ingestort en wegen onbegaanbaar. De schaal van de vernieling overtrof wat bewoners en hulpverleners hadden verwacht.
Aan Nepalese kant zijn inmiddels zeker 584 mensen om het leven gekomen. Bovendien worden er aan Chinese zijde, in de regio Tibet, vijf doden gemeld, terwijl het aantal vermisten daar uiteen loopt van 1.500 tot 2.300 mensen. In Nepal zelf telt men meer dan 1.400 vermisten, hoewel bronnen op dit punt verschillende cijfers noemen. Meer dan drieduizend mensen zijn inmiddels met helikopters geëvacueerd uit onbereikbare gebieden. Deze aantallen zijn nog steeds aan verandering onderhevig, omdat reddingsdiensten moeilijk bij alle getroffen gebieden kunnen komen.
De ramp veroorzaakte bovendien een nieuw, gevaarlijk bijverschijnsel. Door de enorme hoeveelheden ijs, rotsen en puin die de waterstroom blokkeerden, zijn op twee plekken meren ontstaan. Die meren houden momenteel miljoenen kubieke meters water vast. Zolang die barrières niet doorbreken of worden afgebouwd, blijft het gevaar voor nieuwe, verwoestende overstromingen bestaan. Op vrijdagochtend begon een van die meren al over te lopen, waardoor reddingswerkers hun zoektocht naar overlevenden enkele uren moesten staken.
Urenlange reddingsoperatie eindigt met wonder
Te midden van dit alles bracht de redding van een 97-jarige vrouw even ademruimte. Na uren graven en zoeken in het instortende puin wisten hulpverleners haar levend naar boven te halen. Details over haar identiteit en gezondheidstoestand zijn vooralsnog niet bekendgemaakt door de autoriteiten. Toch geldt de redding als een zeldzame meevaller in een operatie die vooral gekenmerkt wordt door zware verliezen en weinig goed nieuws. Het moment toont wat reddingsteams drijft: de hoop op leven, ook daar waar de kansen minimaal lijken.
Honderden toeristen afgesneden van buitenwereld
De overstromingen troffen niet alleen inwoners van Nepal, maar raakten ook honderden buitenlandse toeristen. Het Nepalese toerismebureau (NTB) meldt dat tot nu toe 184 toeristen uit het rampgebied zijn gered. Van die groep komen er 114 uit India. Verder gaat het om bezoekers uit landen als China, Zuid-Korea en Duitsland. Met drie andere toeristen is inmiddels ook contact gelegd.
Echter, met maar liefst 420 buitenlanders is nog steeds geen contact. Dat baart autoriteiten en familieleden grote zorgen. Ook Nederland heeft eerder melding gemaakt van drie vermiste Nederlanders in het rampgebied. Het toerismebureau zegt bovendien in gesprek te zijn met vertegenwoordigers van landen waarvan burgers zijn getroffen. Zo hebben Singapore en Nieuw-Zeeland al officieel om hulp gevraagd bij de zoekacties.
Rode Kruis: 93.000 mensen hebben dringend hulp nodig
De humanitaire schade is enorm. Volgens het Rode Kruis hebben minstens 93.000 mensen dringend hulp nodig. Daarbij gaat het om onderdak, voedsel, hygiënekits en schoon drinkwater. Vooral in afgelegen bergdorpen is de situatie nijpend, omdat wegen zijn weggespoeld en helikopters wegens weersomstandigheden niet altijd kunnen vliegen. Hulporganisaties werken onder zware omstandigheden om de meest kwetsbare mensen te bereiken.
Bovendien rapporteerden Chinese autoriteiten in Tibet dat het waterpeil van de grensrivier met ongeveer een halve meter steeg na het overlopen van een van de meren. Vooralsnog bleef de situatie aan Chinese kant beheersbaar, zo meldden de autoriteiten. Toch stuurden zij acht ingenieurs om de toestand van de door puin gevormde meren nauwkeurig in kaart te brengen, wat de ernst van de situatie onderstreept.
Aanhoudend gevaar door instabiele meren
De Nepalese overheid waarschuwt dat het overstromingsgevaar blijft bestaan zolang de twee door puin geblokkeerde meren niet volledig zijn leeggelopen. Dat kan nog dagen, mogelijk weken duren. Reddingsdiensten bevinden zich daarmee in een lastige positie: enerzijds moeten zij doorzoeken naar overlevenden, anderzijds lopen zij bij elke nieuwe waterval gevaar. De tijdelijke onderbreking van de zoektocht op vrijdagochtend illustreert hoe onbeheersbaar de situatie blijft.
Deskundigen wijzen erop dat rampen als deze in de Himalaya vaker voorkomen, maar zelden zo verwoestend zijn. De combinatie van smeltend ijs, steile bergwanden en hevige neerslag maakt deze regio bijzonder kwetsbaar. Bovendien zijn veel dorpen moeilijk bereikbaar, waardoor hulpverlening vertraging oploopt. De internationale gemeenschap volgt de situatie op de voet en meerdere landen bieden ondersteuning aan bij de reddingsoperaties.
Zoektocht gaat door, situatie blijft onzeker
De reddingsdiensten in Nepal zetten hun werkzaamheden onverminderd voort, ondanks de gevaarlijke omstandigheden. De redding van de 97-jarige vrouw bewijst dat mensen het zelfs na lange tijd onder het puin kunnen overleven. Toch zijn autoriteiten realistisch: het aantal vermisten is te groot en het terrein te onherbergzaam om op een mirakel voor iedereen te hopen. De komende dagen zullen cruciaal zijn, zowel voor de zoektocht als voor de stabiliteit van de gevaarlijke meren die het rampgebied nog altijd in hun greep houden.
Bronnen en credits
Bronnen: NU.nl, Telegraaf.nl
