Een 60-jarige medewerker van een Haagse begraafplaats staat verdacht van een van de meest gevoelige misdrijven denkbaar. Hij zou tijdens zijn werk sieraden en gouden vullingen hebben gestolen uit graven. Het Openbaar Ministerie maakte de zaak woensdag bekend. De man was op 26 mei al aangehouden, maar die informatie hield justitie bewust stil.
Grafdelver op gemeentelijke begraafplaats
De verdachte werkte op de gemeentelijke begraafplaats Kerkhoflaan in Den Haag. Zijn dagelijkse taken waren het delven en het ruimen van graven. Juist die positie gaf hem toegang tot plaatsen waar nabestaanden op vertrouwen dat hun dierbaren met rust worden gelaten. Die vertrouwenspositie zou hij ernstig hebben misbruikt.
Het ruimen van graven is een gebruikelijke praktijk op overvolle begraafplaatsen. Na een wettelijk bepaalde termijn mogen graven worden vrijgemaakt voor hergebruik. De medewerker had daarmee directe toegang tot stoffelijke resten en persoonlijke bezittingen. Juist in die fase zou hij toeslaan, aldus de verdenking.
Wat de zaak extra schrijnend maakt, is de aard van de buit. Sieraden en gouden vullingen zijn niet zomaar waardevoorwerpen. Het zijn persoonlijke bezittingen die families bewust meegeven aan hun overledene. Het meenemen daarvan raakt nabestaanden diep in hun rouw en gevoel van vertrouwen.
Goudhandel als schakel in witwassen
Volgens het Openbaar Ministerie bleef het niet bij diefstal alleen. De verdachte zou de gestolen voorwerpen hebben verkocht bij een goudhandel. Daarmee komt ook de verdenking van witwassen om de hoek kijken. Hij zou de opbrengst van de diefstallen op die manier hebben omgezet in legitiem geld.
Witwassen is in Nederland strafbaar los van het gronddelict. Wie gestolen goederen verkoopt en de opbrengst verbergt of omzet, pleegt een zelfstandig misdrijf. De combinatie van diefstal en witwassen maakt de zaak juridisch zwaarder. Het Openbaar Ministerie vervolgt de verdachte op beide punten.
Hoe groot de omvang van de gestolen buit is, maakt justitie niet bekend. Ook het aantal graven waaruit mogelijk is gestolen, blijft onbekend. Dat zijn cruciale vragen die het lopende strafrechtelijk onderzoek moet beantwoorden. Nabestaanden die hun dierbaren hebben begraven op de Kerkhoflaan weten vooralsnog niet of zij zijn geraakt door dit vermeende misdrijf.
Aanhouding bewust stilgehouden
De 60-jarige verdachte werd op 26 mei aangehouden. Justitie besloot die aanhouding niet meteen openbaar te maken. Het belang van het onderzoek vroeg om vertrouwelijkheid, aldus het Openbaar Ministerie. Bijna twee weken later, op woensdag 3 juni, besloot justitie de zaak alsnog naar buiten te brengen.
Het stilhouden van aanhoudingen is een gebruikelijke werkwijze bij justitie. Het geeft rechercheurs de ruimte om ongestoord te werken. Getuigen kunnen worden gehoord voordat zij weten dat er iemand is opgepakt. Ook kan worden voorkomen dat verdachten bewijsmateriaal laten verdwijnen of afspraken maken met anderen die mogelijk betrokken zijn.
Verdachte mag onderzoek in vrijheid afwachten
Ondanks de ernst van de verdenkingen blijft de man niet langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie stelt hem binnenkort op vrije voeten. Volgens justitie is het voor het onderzoek niet noodzakelijk dat hij langer vastzit. Hij mag het verdere strafrechtelijk onderzoek in vrijheid afwachten.
Dat betekent niet dat de zaak is afgedaan. Een vrijlating na aanhouding is in Nederland niet ongebruikelijk. Zolang een verdachte geen vluchtrisico vormt en het onderzoek niet belemmert, kan de rechter-commissaris besluiten dat voorlopige hechtenis niet langer nodig is. De vervolging gaat gewoon door. De verdachte blijft officieel verdachte en het onderzoek loopt door.
Schending van diep vertrouwen
Een begraafplaats is geen gewone werkplek. Nabestaanden laten hun overledenen achter in de overtuiging dat zij veilig zijn. Personeel op een begraafplaats bekleedt daarmee een bijzondere vertrouwenspositie. Die positie verplicht tot respect en discretie, ook wanneer graven worden geruimd.
Als de verdenkingen kloppen, heeft de verdachte dat vertrouwen fundamenteel geschonden. Mensen die hun moeder, vader of partner hebben begraven met sieraden of die nooit nagedacht hebben over wat er met het lichaam van hun dierbare gebeurt, worden nu geconfronteerd met een pijnlijke mogelijkheid. Misschien is er iets meegenomen. Misschien zijn zij slachtoffer van dit vermeende misdrijf.
De gemeente Den Haag, als beheerder van de begraafplaats Kerkhoflaan, heeft nog niet publiekelijk gereageerd op de zaak. Het is onduidelijk of de gemeente nabestaanden actief informeert of dat zij afwacht tot het strafrechtelijk onderzoek is afgerond.
Onderzoek bepaalt omvang van de zaak
Vooralsnog zijn er meer vragen dan antwoorden. Hoe lang zou de verdachte al hebben gestolen? Hoeveel graven zijn er mogelijk opengebroken of doorzocht? Hoeveel geld heeft hij ontvangen bij de goudhandel? En zijn er anderen bij betrokken? Het Openbaar Ministerie heeft zich daar nog niet over uitgelaten.
Wat vaststaat: een 60-jarige medewerker van een gemeentelijke begraafplaats in Den Haag staat formeel verdacht van diefstal uit graven en witwassen. Hij werd op 26 mei aangehouden. Het Openbaar Ministerie heeft de zaak nu openbaar gemaakt. Het onderzoek loopt. Een datum voor een eerste zitting bij de rechtbank is nog niet bekendgemaakt. De verdachte geldt vooralsnog als onschuldig totdat een rechter anders beslist.
Bronnen en credits
Bronnen: Reformatorisch Dagblad, Telegraaf.nl
