Marcouch faciliteert protest bij Ye-concert in Arnhem: ‘Zichtbaar en hoorbaar’

Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem bevestigt dat er inmiddels drie demonstraties zijn aangemeld rondom het concert van rapper Ye aanstaande zaterdag in de GelreDome. De burgemeester zegt de protesten actief te zullen faciliteren, al liet hij nog niet los waar de demonstranten precies terechtkunnen. Het concert trekt zo’n 70.000 bezoekers en roept forse maatschappelijke weerstand op vanwege het omstreden verleden van de artiest.

Drie aanmeldingen, één organisatie en twee individuen

Tot nu toe zijn bij de gemeente Arnhem drie officiële demonstratieverzoeken ingediend. Eén daarvan is afkomstig van het CIDI, het Centrum Informatie en Documentatie Israël, dat eerder al liet weten een tegengeluid te willen laten horen. De twee overige aanmeldingen zijn gedaan door zogenoemde ‘individuen’, zo omschrijft Marcouch ze. Over de identiteit of de precieze motieven van die twee personen liet de burgemeester zich niet verder uit.

Demonstreren is in Nederland een grondrecht. Daarom kiest Marcouch ook bewust voor een faciliterende rol. Hij begrijpt dat mensen een tegengeluid willen laten horen en zegt dat ook te willen mogelijk maken. Toch liet hij zich nog niet uit over een demonstratievak of de exacte locatie bij de GelreDome. Die details volgen nog nader.

Het omstreden verleden van Ye

De maatschappelijke onrust rondom de optredens in Arnhem is niet zonder reden. Rapper Ye, geboren als Kanye West, deed in het verleden meerdere keren antisemitische en pro-nazistische uitspraken. Die uitspraken leidden internationaal tot felle kritiek, boycots en afgebroken samenwerking met grote merken. Begin dit jaar bood Ye zijn excuses aan voor de gedane uitspraken, maar voor velen is dat niet voldoende gebleken om de controverse weg te nemen.

Het is precies die achtergrond die organisaties als het CIDI ertoe brengt om actie te voeren. Bovendien laat de massale kaartverkoop zien hoe groot de populariteit van de rapper nog steeds is. Er zijn voor de twee concerten in totaal ongeveer 70.000 kaarten verkocht. Ye treedt op zowel zaterdag als maandag op in de GelreDome.

Wat doet de overheid als het fout gaat?

Een vraag die velen bezighoudt, is wat er gebeurt als Ye tijdens het concert opnieuw strafbare of kwetsende uitspraken doet. Marcouch was daar helder over, al gaf hij ook aan dat de eindverantwoordelijkheid niet alleen bij hem ligt. Volgens de burgemeester is het aan de zogenoemde driehoek, bestaande uit de gemeente, de politie en het Openbaar Ministerie, om te bepalen hoe en wanneer er ingegrepen wordt.

Daarmee legt Marcouch de beslissingsbevoegdheid bij het juiste orgaan neer. De driehoek is in Nederland het gebruikelijke overlegorgaan voor handhaving van openbare orde. Toch roept die benadering ook vragen op. Immers, wanneer precies is een uitspraak strafbaar en wie bepaalt dat op het moment zelf? Dat zijn kwesties die vooraf moeilijk volledig zijn in te kaderen.

Demonstranten krijgen zichtbare plek

Wat wel duidelijk is, is dat Marcouch de demonstranten serieus neemt. Hij belooft hun een plek waar zij, in zijn eigen woorden, “zichtbaar en hoorbaar zijn voor hetgeen waartegen zij demonstreren”. Dat is een principieel standpunt. Het betekent dat de demonstranten niet worden weggestopt in een uithoek ver van de locatie, maar dat zij hun boodschap daadwerkelijk kunnen overbrengen aan de concertgangers.

Bovendien geeft die toezegging aan dat de gemeente de demonstraties niet als een probleem beschouwt, maar als een legitiem onderdeel van de democratische samenleving. Voor het CIDI en de twee aangemelde individuen is dat een belangrijk signaal. Toch blijft de precieze invulling van die “zichtbare en hoorbare plek” vooralsnog onduidelijk.

De maatschappelijke lading van dit concert

Het concert van Ye in de GelreDome is meer dan een gewone muziekavond. Het raakt aan bredere maatschappelijke discussies over antisemitisme, vrijheid van meningsuiting en de verantwoordelijkheid van organisatoren en overheden bij het toelaten van controversiële artiesten. In meerdere andere landen leidde de aankondiging van optredens van Ye tot vergelijkbare debatten en protestacties.

Nederland staat daarin niet alleen. Echter, de manier waarop Marcouch de situatie benadert, valt op. Hij kiest nadrukkelijk voor dialoog en facilitering in plaats van verbod. Dat is een bewuste keuze, juridisch gezien ook de meest houdbare, omdat een optreden verbieden op basis van eerder gedrag van een artiest juridisch uiterst moeilijk te verdedigen is. Vervolgens ligt de verantwoordelijkheid bij de betrokkenen op het moment zelf.

Volgende stappen in aanloop naar zaterdag

De concerten zijn aanstaande zaterdag en maandag. Dat betekent dat er in de komende dagen nog het nodige te organiseren valt. Marcouch en de gemeente Arnhem zullen met de driehoek afstemmen over de exacte locatie van de demonstraties en de handhavingsaanpak. Mogelijk melden zich voor zaterdag nog meer demonstranten aan. Het getal van drie is nadrukkelijk aangeduid als een stand van zaken tot nu toe.

Alle ogen zijn daarmee gericht op de GelreDome komend weekend. De manier waarop Arnhem omgaat met dit beladen concert zal ongetwijfeld nauwlettend worden gevolgd, zowel nationaal als internationaal. Burgemeester Marcouch heeft zijn positie helder gemaakt: protest mag, en de stad zorgt ervoor dat die ruimte er ook daadwerkelijk is.

Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Boulevard