Amsterdam geeft 6 miljoen uit na moord op Lisa: ‘Veel maatregelen gericht op de man in de bosjes’

Bijna een jaar geleden veranderde één zomernacht alles. Op 20 augustus 2025 keerde de 17-jarige Lisa uit Abcoude niet meer thuis. Haar dood sloeg in als een bom en loste een nationaal gesprek uit over de veiligheid van vrouwen op straat. Nu, bijna twaalf maanden later, is de hamvraag: wat is er sindsdien concreet veranderd, en voor wie?

Een schok die het land wakker schudde

De moord op Lisa raakte een gevoelige snaar in de samenleving. Vrouwen herkenden het gevoel van onveiligheid dat zij dagelijks meenemen op straat. Mannen, bestuurders en politici voelden de druk om te handelen. Binnen korte tijd stroomden donaties binnen en kondigden gemeenten aan met maatregelen te komen. De publieke verontwaardiging was zo groot dat stilzitten geen optie meer was voor lokale bestuurders.

Bovendien reageerde gemeente Amsterdam snel en daadkrachtig, althans op papier. De stad stelde maar liefst 6 miljoen euro beschikbaar voor maatregelen rondom vrouwenveiligheid. Daarnaast werd via donaties van burgers en organisaties gezamenlijk 541.000 euro opgehaald. Die bedragen klinken indrukwekkend, maar de vraag is hoe en waaraan dat geld precies is besteed.

Wat deden de twintig grootste gemeenten?

RTL Nieuws benaderde de twintig grootste gemeenten in Nederland met de vraag welke stappen zij hebben gezet na de dood van Lisa. De uitkomst laat zien dat er wel degelijk beweging is geweest. Gemeenten namen uiteenlopende initiatieven, van betere verlichting in parken tot campagnes tegen straatintimidatie. Toch luidt de conclusie van het onderzoek dat er, ondanks de inspanningen, meer nodig is.

Echter, de precieze invulling van die maatregelen verschilt sterk per gemeente. Sommige steden investeerden in preventieve voorlichting op scholen, terwijl andere kozen voor zichtbare aanpassingen in de openbare ruimte. Een eenduidig nationaal beleid ontbreekt nog altijd, wat critici zorgen baart. De moord op Lisa leidde weliswaar tot veel beleidsreacties, maar van structurele samenwerking tussen gemeenten is vooralsnog weinig sprake.

Het debat over de aanpak

Niet iedereen is positief over de richting die de maatregelen hebben gekozen. Het Parool citeerde een opvallende kritiek in de titel van hun analyse: ‘Veel maatregelen gericht op de man in de bosjes.’ Die uitspraak raakt een fundamentele discussie over vrouwenveiligheid. De focus ligt volgens critici te veel op de onbekende dader op een donker pad, terwijl geweld tegen vrouwen in de overgrote meerderheid van de gevallen plaatsvindt in de privésfeer, door bekenden.

Daarmee ontstaat een spanningsveld tussen de politieke behoefte aan zichtbare actie en de werkelijkheid van hoe geweld tegen vrouwen zich in Nederland manifesteert. Maatregelen als extra camera’s, slimme verlichting en buurtpreventie zijn begrijpelijk en waardevol, maar raken mogelijk niet de kern van het probleem. Deskundigen op het gebied van gendergerelateerd geweld benadrukken al jaren dat investeren in bewustwording, dadergerichte programma’s en opvang structureel meer oplevert.

De bestemming van miljoenen

Over de besteding van de 6 miljoen euro van gemeente Amsterdam en de 541.000 euro aan donaties bestaat nog veel onduidelijkheid. Het is niet volledig inzichtelijk waaraan de bedragen tot nu toe zijn uitgegeven, welke organisaties het beheer voeren en welke meetbare resultaten er zijn behaald. Transparantie over dergelijke middelen is cruciaal, juist omdat het publieke vertrouwen en de emotionele betrokkenheid bij dit dossier groot zijn.

Bovendien roept de omvang van de donaties vragen op. Burgers gaven uit eigen beweging ruim een half miljoen euro, gedreven door verdriet en solidariteit. Dat geld verdient een verantwoording die recht doet aan die intentie. Vooralsnog ontbreekt een volledig publiek overzicht van de financiële verantwoording, zo blijkt uit de beschikbare berichtgeving.

Wat betekent dit voor vrouwen op straat?

Voor veel vrouwen in Amsterdam en de rest van Nederland voelt de dagelijkse werkelijkheid nog niet wezenlijk anders aan dan een jaar geleden. Dat wil niet zeggen dat de investeringen zinloos zijn, maar de zichtbare impact op straatniveau laat op zich wachten. Vrouwenorganisaties en ervaringsdeskundigen benadrukken dat gedragsverandering tijd kost en dat beleid pas op langere termijn zijn vruchten afwerpt.

Toch is er ook reden voor voorzichtig optimisme. Het feit dat vrouwenveiligheid nu prominent op de politieke agenda staat, is op zichzelf al een verschuiving. De dood van Lisa zorgde voor een doorbraak in het publieke debat die jarenlange lobby van vrouwenrechtenorganisaties niet had kunnen bewerkstelligen. Dat momentum mag niet verloren gaan in bestuurlijke traagheid of gebrek aan opvolging.

Een jaar later: meer bewustzijn, maar ook meer vragen

Op 20 augustus 2026 is het precies een jaar geleden dat Lisa niet meer thuiskwam. Die datum markeert niet alleen een persoonlijk verlies voor haar familie en vrienden, maar ook een ijkpunt voor de samenleving. Gemeenten, politici en burgers kunnen zich afvragen of de beloften van een jaar geleden zijn nagekomen, en of de miljoenen aan publiek en privé geld hebben geleid tot tastbare verbeteringen.

Daarom vragen zowel RTL Nieuws als Het Parool nu rekening en verantwoording. De komende weken zal duidelijk worden hoe gemeenten en de gemeente Amsterdam in het bijzonder zich verantwoorden over de besteding van de beschikbare middelen. De herdenking van Lisa is niet alleen een emotioneel moment, maar ook een politiek ijkpunt dat toont hoe serieus Nederland haar veiligheid neemt.

Bronnen: Parool.nl, RTL Nieuws

Foto: “5 Euro #money” by Leonid Mamchenkov is licensed under CC BY 2.0. To view a copy of this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/. — bron, BY 2.0