Amsterdam grijpt in op Nieuwendijk vanwege criminele signalen: ‘Witwassen en drugshandel’
De gemeente Amsterdam trekt hard aan de handrem op de Nieuwendijk. Ondernemers in een deel van deze drukke winkelstraat moeten voortaan een vergunning aanvragen, omdat er signalen zijn van criminele activiteiten in de winkels. De maatregel raakt tientallen ondernemers en laat zien dat de stad ondermijning in de binnenstad serieus neemt.
Wat speelt er op de Nieuwendijk?
De Nieuwendijk is een van de bekendste winkelstraten van Amsterdam-Centrum. Toeristen en Amsterdammers lopen er dagelijks langs winkels met souvenirs, kleding en snacks. Toch schuilt er volgens de gemeente een donkere kant achter sommige gevels. Er zijn signalen binnengekomen die wijzen op mogelijke ondermijning: criminelen die legale bedrijven gebruiken om zwart geld wit te wassen of de drugshandel te faciliteren.
Bovendien is de Nieuwendijk al langer een zorgenkindje voor de Amsterdamse autoriteiten. De combinatie van hoge toeristische druk, wisselende eigendomsstructuren en anonieme huurconstructies maakt de straat kwetsbaar voor criminele infiltratie. Daarom besloot de Gemeente Amsterdam nu in te grijpen met een concrete maatregel die alle ondernemers in het gebied raakt, ook degenen die zich aan de regels houden.
Voor welke panden geldt de vergunningplicht?
Volgens berichtgeving van AT5 geldt de nieuwe vergunningplicht voor de huisnummers 1 tot en met 108 op de Nieuwendijk. Dat is een flink deel van de straat, waarin tientallen winkels en bedrijven zijn gevestigd. De maatregel is niet gericht op één specifieke ondernemer, maar heeft een gebiedsgerichte aanpak: iedereen die in dit traject actief is, moet zich melden en een vergunning aanvragen.
Daarmee kiest Amsterdam voor een preventieve aanpak. De vergunningplicht biedt de gemeente de mogelijkheid om ondernemers te screenen voordat zij hun deuren openen of blijven openen. Vervolgens kan de stad via die vergunning ook eisen stellen aan de bedrijfsvoering. Ondernemers die niet voldoen aan de voorwaarden, riskeren dat hun vergunning wordt geweigerd of ingetrokken.
Signalen van witwassen en drugshandel
De aanleiding voor de maatregel zijn concrete signalen van criminele activiteiten. Volgens AT5 gaat het daarbij om witwassen en drugshandel. Belangrijk om te benadrukken: de bronnen spreken over signalen, niet over bewezen strafbare feiten. Er zijn dus aanwijzingen dat criminele geldstromen door winkels lopen, maar dat betekent niet dat alle betrokken ondernemers verdacht zijn of iets misdaan hebben.
Het is niet duidelijk welke specifieke onderzoeken of meldingen ten grondslag liggen aan de beslissing. De gemeente heeft de precieze achtergrond van de signalen niet openbaar gemaakt. Toch koos Amsterdam ervoor om snel te handelen en een breed instrument in te zetten. De redenering is dat je bij ondermijning niet kunt wachten totdat er harde bewijzen zijn; signalen rechtvaardigen al preventief ingrijpen.
Wat betekent dit voor de ondernemers?
Voor de winkeliers op de Nieuwendijk betekent de maatregel extra administratieve verplichtingen. Zij moeten een vergunning aanvragen en daarvoor waarschijnlijk informatie aanleveren over hun bedrijfsvoering, financiën en achtergrond. Dat kost tijd en geld, ook voor ondernemers die niets te verbergen hebben. Bonafide winkeliers kunnen de maatregel als onrechtvaardig ervaren, omdat zij meebetalen voor een probleem dat zij zelf niet veroorzaken.
Toch is de aanpak niet uniek voor de Nieuwendijk. Amsterdam heeft eerder in andere buurten en straten vergelijkbare instrumenten ingezet om malafide ondernemers aan te pakken. Denk aan de toepassing van de Wet Bibob, waarmee de gemeente vergunningaanvragen weigert als er gevaar bestaat dat een vergunning wordt misbruikt voor criminele doeleinden. Die wet geeft de stad stevige juridische grond om in te grijpen zonder dat een strafrechter al uitspraak heeft gedaan.
Bredere strijd tegen ondermijning in de binnenstad
De maatregel op de Nieuwendijk past in een bredere beweging. Amsterdam investeert al jaren in de bestrijding van ondermijning: het fenomeen waarbij de onderwereld zich nestelt in de bovenwereld via legale bedrijven, vastgoed of diensten. Coffeeshops, horecazaken, wisselkantoren en toeristische winkels in de binnenstad zijn kwetsbare sectoren. Omdat ze veel contant geld omzetten en een hoog personeelsverloop kennen, zijn ze aantrekkelijk voor criminelen.
Bovendien staat de reputatie van de Amsterdamse binnenstad op het spel. De stad wil ook als toeristische bestemming aantrekkelijk blijven voor bezoekers die voor de cultuur en het aanbod komen, niet voor criminele activiteit. Handhaving en vergunningseisen zijn daarin een onderdeel van een groter pakket, samen met cameratoezicht, controles en samenwerking tussen politie en gemeente.
Handhaving en vervolgstappen
Het is nog niet duidelijk per wanneer de vergunningplicht ingaat en hoe de handhaving eruitziet als ondernemers de vergunning niet aanvragen. Ook is onbekend of de maatregel geldt voor een bepaalde periode of structureel van aard is. De gemeente heeft zich daarover in de beschikbare berichtgeving niet nader uitgelaten.
Wat wel vaststaat, is dat de stad de komende tijd actief blijft controleren. Ondernemers op de Nieuwendijk die de vergunningplicht negeren, lopen het risico op sancties of sluiting. Amsterdam maakt hiermee duidelijk dat signalen van criminele activiteiten niet worden genegeerd en dat ook het aanpakken van verdachte omgevingen onderdeel is van het veiligheidsbeleid. Hoe de betrokken winkeliers en de buurt reageren op deze vergaande maatregel, wordt de komende tijd duidelijk.
Foto: “5 Euro #money” by Leonid Mamchenkov is licensed under CC BY 2.0. To view a copy of this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/. — bron, BY 2.0
