Extinction Rebellion heeft op Prinsjesdag rode verf gegooid op de route van de glazen koets in het centrum van Den Haag. De klimaatactivisten eisen publiekelijk de verantwoordelijkheid op voor de actie. Daarmee zetten zij een provocerend signaal neer op een van de meest ceremoniële dagen van het Nederlandse politieke jaar.
Verf op straat voor de koets
De actie vond plaats op de hoek van de Kneuterdijk en het Lange Voorhout, vlak in het hart van Den Haag. Volgens berichten gooide een groep activisten rode verf op het wegdek op die plek. Kort daarna zou de glazen koets met koning Willem-Alexander en koningin Máxima over diezelfde route rijden, op weg naar de troonrede in de Koninklijke Schouwburg. Na afloop van de troonrede zou het koningspaar via dezelfde weg terugkeren naar Paleis Noordeinde.
De timing was daarmee allesbehalve toevallig. Extinction Rebellion koos bewust voor dit moment om maximale aandacht te trekken. Prinsjesdag geldt immers als het symbool van de parlementaire macht, met veel publiek en uitgebreide media-aandacht. De rode verf op straat fungeerde als een directe boodschap aan het adres van het kabinet en de politieke top.
XR eist verantwoordelijkheid op
Extinction Rebellion liet via een woordvoerder weten volledig achter de actie te staan. De organisatie zegt verantwoordelijk te zijn voor het gooien van de rode verf op de koetsroute. Daarmee distantieerden zij zich nadrukkelijk niet van de protestactie, integendeel. De woordvoerder gebruikte de gelegenheid om scherpe kritiek te leveren op het huidige kabinetsbeleid.
Volgens de woordvoerder raken de bezwaren van XR meerdere beleidsterreinen tegelijk. Hij stelde: “Of het nu gaat om de omgang met klimaatbeleid, vluchtelingen en ongedocumenteerden, de verzorgingsstaat of extra uitgaven aan militarisme: dit kabinet kiest tégen menselijkheid.” Die uitspraak laat zien dat de activisten hun protest breder trekken dan alleen het klimaatdossier. Bovendien noemde de woordvoerder de gang van zaken op Prinsjesdag een politiek schouwspel zonder echte inhoud.
Klimaat en Bonaire als breekpunt
Een concreet punt van kritiek vanuit Extinction Rebellion betreft het eiland Bonaire. Volgens de woordvoerder van de organisatie is het kabinet in beroep gegaan tegen een rechterlijke opdracht die het kabinet verplichtte meer te doen om Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dat beroep beschouwen de activisten als een teken dat de overheid haar verantwoordelijkheid op het gebied van klimaatbescherming actief ontwijkt.
Daarnaast hekelt XR de hogere uitgaven aan defensie en militarisme, terwijl investeringen in klimaat en sociale voorzieningen volgens de organisatie achterblijven. Daarmee plaatst de groep de verf-actie in een bredere politieke context. Het gaat hen niet alleen om een symbolische daad, maar ook om een fundamenteel bezwaar tegen de koers die het huidige kabinet vaart.
Ceremonieel moment als protestpodium
Prinsjesdag is traditioneel een dag van staatsceremonie en politieke continuïteit. De rit van de glazen koets door de straten van Den Haag is een van de meest beeldbepalende momenten van het jaar. Juist daarom trekt een actie als die van Extinction Rebellion bijzonder veel aandacht. Activisten en protestgroepen weten al jaren dat zij op deze dag een groot publiek bereiken, zowel langs de route als via televisie en social media.
Bovendien maakt de zichtbaarheid van het koninklijk rijtuig de locatie extra gevoelig. Elke verstoring of wijziging op die route valt direct op. Of de verf daadwerkelijk gevolgen had voor het verloop van de rit, is op dit moment niet vastgesteld. Evenmin is bekend of er sprake was van aanhoudingen of verdere juridische stappen naar aanleiding van de actie.
Breed protest, scherpe toon
De actie van Extinction Rebellion past in een reeks van directe acties die de beweging de afgelopen jaren in Nederland uitvoerde. Eerder blokkeerde de organisatie snelwegen, bestormde zij museumzalen en voerde zij sit-ins uit bij overheidsgebouwen. De toon van het protest op Prinsjesdag is echter opvallend breed: naast klimaatbeleid richt de kritiek zich ook op asielbeleid, sociale zorg en defensie-uitgaven.
Daarmee profileert XR zich nadrukkelijk als een bredere maatschappijkritische beweging, niet louter als een klimaatgroep. Of die strategische verbreding de beweging meer aanhang oplevert of juist verdeeldheid zaait, is een vraag die politiek en maatschappelijk debat voortdurend bezighoudt. Vooralsnog kiest Extinction Rebellion bewust voor zichtbaarheid en confrontatie boven dialoog.
Volgende stappen onduidelijk
Op het moment van publicatie is nog niet duidelijk welke maatregelen de autoriteiten nemen naar aanleiding van de verfactie op de koetsroute. Evenmin is bekendgemaakt of de betrokken activisten zijn geïdentificeerd of aangehouden. Extinction Rebellion heeft door het publiekelijk opeisen van de verantwoordelijkheid zelf een duidelijk politiek signaal afgegeven. De actie op Prinsjesdag 2026 zal ongetwijfeld een rol spelen in het bredere debat over de grenzen van burgerlijk protest in Nederland.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
