Maarten van der Weijden kondigt ultieme zwemtocht aan: ‘Mijn leven pas iets waard als ik dit doe’
Maarten van der Weijden staat aan de vooravond van iets wat hij zelf omschrijft als zijn allerlaatste extreme zwemtocht. Niet voor de sport, niet voor de roem, maar voor een dieper doel dat hem al jaren bezighoudt. Wie begrijpt wat hem drijft, begrijpt ook waarom deze tocht zoveel meer is dan alleen zwemmen.
Een man met een missie en een last
Volgens het AD begint Van der Weijden de tocht vanuit Vught, zijn woonplaats. De geplande afstand bedraagt 270 kilometer, af te leggen in zes dagen. Dat is een buitengewone prestatie voor ieder mens. Voor iemand die ooit leukemie overwon en daarna olympisch goud won in het zwemmen, heeft de tocht bovendien een bijna symbolische lading.
Bovendien wil Van der Weijden met deze tocht niet alleen geld ophalen voor kankeronderzoek. Hij wil ook afscheid nemen van iets wat hij jarenlang met zich heeft meegedragen. Een persoonlijke last, die het AD omschrijft als iets dat hem al jaren vergezelt. Wat die last precies inhoudt, laat hij niet volledig los. Toch geeft zijn uitspraak aan het AD een veelzeggende hint: ‘Ik denk dat mijn leven pas iets waard is als ik dit doe.’
De tunnel van pijn als drijfveer
Van der Weijden heeft eerder langezwemtochten volbracht die het publiek versteld deden staan. Toch is de weg daarheen nooit zonder slag of stoot gegaan. Het AD citeert hem ook met de uitspraak: ‘Mensen met kanker vonden het geruststellend dat ik die tocht moest staken.’ Daarmee verwijst hij naar een eerdere tocht die hij niet kon voltooien. Die ervaring heeft hem duidelijk gevormd.
Wat opvalt, is hoe hij zijn eigen lijden verbindt aan dat van anderen. Omdat hij zelf weet hoe het voelt om te vechten, voelt hij ook de verantwoordelijkheid om te blijven gaan. Daarom spreekt hij over ‘die tunnel van pijn’ niet als iets wat hij vreest, maar als iets wat hij welbewust opzoekt. Niet voor zichzelf alleen, maar voor iedereen die kanker kent of heeft gehad.
270 kilometer: wat dat werkelijk betekent
Ter vergelijking: 270 kilometer is ruwweg de afstand van Vught naar de Belgische grens en dan een heel stuk verder. Dat zwemmend afleggen in zes dagen vereist een gemiddelde van 45 kilometer per dag. Voor een topzwemmer is dat al een uitzonderlijke prestatie. Voor iemand wiens lichaam eerder heeft gevochten tegen leukemie, is het bijna onvoorstelbaar.
Toch is dit niet de eerste keer dat Maarten van der Weijden zulke grenzen opzoekt. Eerder zwom hij onder andere de Elfstedentocht en legde hij andere extreme afstanden af, telkens met kankeronderzoek als doel. De opbrengsten van zijn acties gingen naar onderzoeksinstellingen die werken aan betere behandelingen en meer kennis over kanker. Ook deze tocht staat in dat teken, aldus het AD.
Wat het staken van een eerdere tocht betekende voor kankerpatiënten
Dat Van der Weijden ooit een tocht moest staken, leek op het eerste gezicht een mislukking. Toch werkte dat anders uit dan verwacht. Zijn citaat, gepubliceerd door het AD, is in dat opzicht onthullend: kankerpatiënten vonden er geruststelling in. Omdat ook hij kon falen. Omdat ook hij zijn grenzen bereikte. Daardoor werd hij geen onbereikbare held, maar een mens zoals zij.
Vervolgens legt die nuance een fundament onder deze nieuwe tocht. Van der Weijden probeert niet de perfecte atleet te zijn. Hij probeert iets menselijks te doen in naam van een ziekte die miljoenen mensen treft. Daarnaast lijkt hij met deze tocht ook zichzelf iets te willen bewijzen, of juist iets los te laten. Dat maakt zijn verhaal groter dan sport alleen.
Een afscheid dat verder reikt dan de finish
De Volkskrant berichtte eveneens over het voornemen van Van der Weijden om nog één laatste keer een buitengewoon lange afstand te zwemmen voor de strijd tegen kanker. Daarmee bevestigt een tweede grote nieuwsbron dat dit geen kleinschalig initiatief is, maar een serieus en breed gedragen actie die nationaal aandacht trekt.
Toch roept de formulering ‘allerlaatste extreme zwemtocht’ ook vragen op. Stopt hij daarna volledig met dit soort acties? Of legt hij alleen de zwaarste tochten naast zich neer? Van der Weijden laat dat voorlopig in het midden. Wat hij echter wel duidelijk maakt, is dat deze tocht voor hem een persoonlijk eindpunt markeert. Een moment van loslaten, na jaren van dragen.
Meer dan geld ophalen
Wie de uitspraken van Maarten van der Weijden naast elkaar legt, ziet een man die worstelt met zijn eigen identiteit als overlever en publiek figuur. Het is niet genoeg om te leven, lijkt hij te zeggen. Hij wil dat zijn leven betekenis heeft. Bovendien heeft hij dat betekenis gevonden in het bewegen op het randje van wat zijn lichaam aankan, voor een doel dat groter is dan hijzelf.
Daarin schuilt ook het verschil met andere goede doelen-acties. Van der Weijden vraagt niet alleen om donaties. Hij biedt zichzelf aan als bewijs dat volhouden mogelijk is, zelfs als het pijn doet. Dat boodschap raakt mensen. Niet omdat hij altijd slaagt, maar omdat hij het blijft proberen. Hoeveel geld deze tocht uiteindelijk zal opleveren voor kankeronderzoek, is op dit moment nog niet bekend.
De tocht vanuit Vught is daarmee meer dan een sportprestatie. Het is een levensgebaar van iemand die weet wat verlies en overleving betekenen, en die dat wil omzetten in iets blijvends. De Nederlandse sportwereld en de kankergemeenschap kijken met gespannen aandacht naar wat komen gaat.
Bronnen: AD, Volkskrant
